ประวัติ

 

ปรัชญา ความสำคัญและวัตถุประสงค์ของหลักสูตร

๑) ปรัชญา และความสำคัญของหลักสูตร

ภาควิชารัฐศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย มีความมุ่งมั่นในการผลิต บัณฑิตที่มีความรู้ ความเข้าใจ และความสามารถด้านการปกครองและการบริหารตามหลักพุทธธรรมและทฤษฎีรัฐศาสตร์สมัยใหม่อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมประยุกต์ใช้ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเพื่อแก้ปัญหาและพัฒนาสังคมและประเทศต่อไป

๒) วัตถุประสงค์ของหลักสูตร

ภาควิชารัฐศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย มีความมุ่งมั่นในการผลิต บัณฑิตที่มีความรู้ ความเข้าใจ และความสามารถด้านการปกครองและการบริหารตามหลักพุทธธรรมและทฤษฎีรัฐศาสตร์สมัยใหม่อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมประยุกต์ใช้ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเพื่อแก้ปัญหาและพัฒนาสังคมและประเทศต่อไป

๓) ประวัติความเป็นมา

เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๒๘ พระราชสารเวที (เหล่ว สุมโน) เจ้าอาวาสวัด ธาตุ พระอารามหลวง และรองเจ้าคณะภาค ๙ ในสมัยนั้น มีความดำริจัด ตั้งมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์ วิทยาเขตขอนแก่น เพื่อเป็นสถานศึกษาในระดับอุดมศึกษาสำหรับพระภิกษุสามเณรในจังหวัด ขอนแก่น ในเขตปกครองคณะสงฆ์ภาค ๙ และในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยความสนับสนุนของ เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร) นายกสภามหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยและ พระเถรานุเถระทุกระดับในเขตปกครองคณะสงฆ์จังหวัดขอนแก่น เมื่อทุกอย่างมีความพร้อมจึงเสนอ เรื่องขออนุมัติการจัดตั้งไปยังมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย และมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยได้อนุมัติ ให้จัดตั้งวิทยาเขตขอนแก่นเมื่อวันที่ ๓ ตุลาคม ๒๕๒๘ ตามหนังสือที่ ๗๑๔/๒๕๒๘ ลงวันที่ ๑๒ ธันวาคม ๒๕๒๘โดยใช้ชื่อเป็นทางการว่า “มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์ วิทยาเขต ขอนแก่น” ได้เปิดภาคการศึกษาครั้งแรกในระดับปริญญาตรี เมื่อวันที่ ๑๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๙ ณ วัดธาตุพระอารามหลวง ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น ในคณะพุทธศาสตร์ สาขาวิชาเอกศาสนา มีนิสิตจำนวน ๒๑ รูป ต่อมาใน ปีพุทธศักราช ๒๕๔๐ ได้เปลี่ยนชื่อใหม่เป็น “มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น” และมีสถานะเป็นมหาวิทยาลัย ในกำกับของรัฐตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ปี พ.ศ. ๒๕๔๐ และ ในปี ๒๕๕๐ ได้ย้ายที่ทำการแห่งใหม่ไปที่อาคาร ๑๐๐ ปี สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร) เลขที่ ๓๐ หมู่ ๑ บ้านโคกสี ตำบลโคกสี อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น ซึ่งสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีได้เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปิดที่ทำการแห่งใหม่เมื่อวันที่ ๑๗ ธันวาคม ๒๕๕๐

ต่อมาในปี ๒๕๔๓ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น ได้ พิจารณาเห็นสมควรขยายการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา จึงได้บรรจุโครงการเปิดการเรียนการสอน ระดับบัณฑิตศึกษา ไวในแผนพัฒนามหาวิทยาลัย ระยะที่ ๘ (๒๕๔๐ – ๒๕๔๔) โดยแต่งตั้งคณะ กรรมการดำเนินงานการขยายห้องเรียนบัณฑิตศึกษา ตามคำสั่งที่ ๓๖/๒๕๔๓

ตั้งแต่ปี ๒๕๒๙ เป็นต้นมา สามารถเปิดสอน ๕ หลักสูตร คือ ๑. สาขาวิชาพุทธศาสนาและปรัชญา ๒. สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน ๓. สาขาวิชารัฐศาสตร์ (การเมือง-การปกครอง) ๔. สาขาวิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา ๕. สาขาวิชาภาษาต่างประเทศ

ผลิตพระบัณฑิตไปแล้วจำนวน ๑๔ รุ่น พระบัณฑิตจำนวนมากเหล่านั้นมีความ ประสงค์จะศึกษาต่อในระดับปริญญาโท แต่มีปัญหาและอุปสรรคในการศึกษาเพราะการเดินทางไปศึกษาต่อในส่วนกลางและต่างประเทศ เป็นเรื่องสำบาก ทั้งเรื่องที่พักอาศัยและเงินทุนการศึกษา หากมีการขยายโอกาสการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษามาไว้ที่วิทยาเขตขอนแก่น ย่อมอำนวยความสะดวกและการเปิดโอกาสทางการศึกษาให้พระบัณฑิตมีโอกาสศึกษาในระดับสูงได้ และ ในปัจจุบันวิทยาเขตขอนแก่นมีศักยภาพทั้งด้านบุคลากร อาคารสถานที่ วัสดุครุภัณฑ์ตลอดถึง ห้องสมุดเทคโนโลยีสารสนเทศ การขอเปิดหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษาจึงเป็นเรื่องที่เหมาะสม

จากเหตุผลและความจำเป็นดังกล่าว มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขต ขอนแก่น จึงได้เสนอโครงการขอเปิดหลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต โดยมีวัตถุประสงค์ ดังนี้

๑. เพื่อขยายโอกาสทางการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาไปสู่วิทยาเขตในส่วนภูมิภาค

๒. เพื่อเป็นศูนย์กลางการศึกษาค้นคว้าวิจัยวิชาการทางพระพุทธศาสนาในภาคตะวันออก เฉียงเหนือและประเทศใกล้เคียง

๓. เพื่อผลิตมหาบัณฑิตทางพระพุทธศาสนาให้มีความรู้อย่างกว้างขวางและลึกซึ้ง

ดังนั้น มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น จึงเสนอโครงการ เปิดสอนระดับบัณฑิตศึกษาหลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา ต่อสภาวิชาการในคราวประชุมครั้งที่ ๑/๒๕๔๕ เมื่อวันที่ ๒๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๕ ที่ประชุมมีมติเห็นชอบ และได้นำเสนอต่อสภามหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยในคราวประชุมครั้งที่ ๒/๒๕๔๕ เมื่อวันที่ ๒๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๕ ที่ประชุมมีมติอนุมัติให้วิทยาเขตขอนแก่นเปิดสอนระดับบัณฑิต ศึกษาสาขาวิชาพระพุทธศาสนาสำหรับพระภิกษุและสามเณรโดยให้ดำเนินการตั้งแต่ภาคการศึกษา ที่ ๑/๒๕๔๕ เป็นต้นไป ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๔๙ ได้รับอนุมัติให้เปิดรับคฤหัสถ์เข้ามาศึกษาในสาขา วิชาพระพุทธศาสนา ในปี ๒๕๕๑ วิทยาเขตขอนแก่น ได้เสนอขอเปิดระดับบัณฑิตศึกษาขึ้นอีก ๒ สาขา คือหลักสูตรพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิตสาขาวิชา พระพุทธศาสนา และหลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาปรัชญา ซึ่งสภามหาวิทยาลัยในคราวประชุมครั้งที่ ๕/๒๕๕๑ เมื่อวันที่ ๓๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๑ ได้อนุมัติให้บัณฑิตวิทยาลัยร่วมกับวิทยาเขตขอนแก่น เปิดสอนหลักสูตรพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิตสาขาวิชา พระพุทธศาสนา และหลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาปรัชญาตั้งแต่ปีการศึกษา ๒๕๕๒ เป็นต้นไป