คำอธิบายรายวิชา

คำอธิบายรายวิชา

(๑) หมวดวิชาบังคับ

ก. วิชาบังคับ (แบบนับหน่วยกิต)

๖๐๐ ๑๒๐ พุทธปรัชญา Buddhist Philosophy ๓ (๓-๐-๙)

                     ศึกษาประวัติและพัฒนาการของแนวคิดในพุทธปรัชญาสำนักต่างๆ คือ เถรวาท สรวาสติ วาท เสาตรานติกะ มาธยมิก โยคาจาร สุขาวดี อวตังสกะ และพุทธตันตระ เปรียบเทียบแนวความคิดหลักของสำนักปรัชญาเหล่านี้ทั้งในแง่ อภิปรัชญา ญาณวิทยา และจริยศาสตร์

๖๐๐ ๑๒๑ พุทธปรัชญาในพระไตรปิฎก Buddhist Philosophy in Tipitaka ๓ (๓-๐-๙)

                     วิชานี้เน้นการศึกษาแนวคิดสำคัญทางปรัชญาเรื่อง อัตตา อนัตตา จิต เจตสิก รูป นิพพาน สวรรค์ นรก ความดี ความชั่ว สังคม รัฐ และการปกครอง โดยอาศัยกรอบแนวคิดหลัก คือ อภิปรัชญา ญาณวิทยา จริยศาสตร์ และสุนทรียศาสตร์ ในพระไตรปิฎกของพระพุทธศาสนาเถรวาท

๖๐๓ ๒๐๓ ระเบียบวิธีวิจัยทางปรัชญา Research Methodology in Philosophy ๓ (๓-๐-๙)

                     ศึกษาหลักการและวิธีการวิจัย กระบวนการและขั้นตอนของการวิจัย การรวบรวม เอกสารและวิเคราะห์ข้อมูล ลักษณะและประเภทของงานวิจัยทางปรัชญา โดยเฉพาะด้านคุณภาพซึ่งเหมาะกับสาขาวิชาปรัชญา เช่น การเลือกหัวข้อวิจัยทางปรัชญา การตั้งคำถามเพื่อการวิจัย การค้นคว้า และรวบรวมข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูล และการเขียนรายงานการวิจัย


ข. วิชาบังคับ (แบบไม่นับหน่วยกิต)

๖๐๐ ๑๐๔ ภาษาอังกฤษ English (๓)(๓-๐-๙)

                     ศึกษาและฝึกการใช้ภาษาอังกฤษ ให้เกิดความชำนาญทั้ง ๔ ด้าน คือ ด้านการเขียน การพูด การอ่าน การฟัง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเน้นการอภิปรายในหัวข้อคำสอนของพระพุทธศาสนา เช่น ศีล ๕ พระรัตนตรัย ไตรลักษณ์ อริยสัจ ๔ อริยมรรคมีองค์ ๘ ปฏิจจสมุปบาท กรรมและการเกิดใหม่

๖๐๐ ๒๐๕ กรรมฐาน Buddhist Meditation (๓) (๓-๓-๖)

                     ศึกษาหลักสมถกรรมฐานและวิปัสสนากรรมฐานที่ปรากฏในคัมภีร์พระไตรปิฎก โดยเน้น ศึกษาสติปัฏฐาน ๔ รวมทั้งรูปแบบการปฏิบัติกรรมฐานของสำนักต่างๆ ในสังคมไทย ลำดับขั้นตอนของการเจริญกรรมฐาน และผลที่เกิดจากการเจริญกรรมฐาน ได้แก่สมาบัติ ๘ และวิปัสสนาญาณ ๑๖ เป็นต้น

๖๐๐ ๔๐๑ สัมมนาวิทยานิพนธ์ Seminar on Thesis (๓) (๓-๐-๙)

                     สัมมนาเชิงปฏิบัติการเกี่ยวกับเทคนิคการเขียนวิทยานิพนธ์ การวิเคราะห์และการ สังเคราะห์ข้อมูล การตีความในเชิงพรรณนา การอ้างอิง การเขียนบทความวิจัย รูปแบบและวิธีการนำเสนอวิทยานิพนธ์

๑๐๒ ๓๐๒ การใช้ภาษาบาลี Usage of Pali I ๑ (๓) (๓-๐-๖)

                     ศึกษาภาษาบาลี โดยเน้นแนวคิดทางปรัชญา เช่น แนวคิดอภิปรัชญา แนวคิดญาณวิทยา แนวคิดจริยศาสตร์ เป็นต้น ที่ปรากฏในหนังสือธรรมบท ๘ ภาค

๑๐๒ ๓๐๖ การใช้ภาษาบาลี Usage of Pali II ๒ (๓) (๓-๐-๖)

                     ศึกษาภาษาบาลี โดยเน้นแนวคิดทางปรัชญา เช่น แนวคิดอภิปรัชญา แนวคิดญาณวิทยา แนวคิดจริยศาสตร์ เป็นต้น ที่ปรากฏในหนังสือมังคลัตถทีปนีและวิสุทธิมรรค


(๒) หมวดวิชาเอก

ก. หมวดวิชาเอกแบบนับหน่วยกิต

๖๐๓ ๑๐๖ อภิปรัชญาวิเคราะห์ Analytic Metaphysics ๓ (๓-๐-๙)

                     ศึกษาแนวคิดทางอภิปรัชญาหรือทฤษฎีความเป็นจริงในปรัชญาตะวันตกและตะวันออก เช่น แนวคิดของเพลโต้ อริสโตเติล วัตถุนิยม (Materialism) จิตนิยม (Idealism) ปฏิบัตินิยม (Pragmatism) สัจนิยม (Realism) ปฏิฐานนิยมเชิงตรรกะ (Logical Positivism) อภิปรัชญาเชน โยคา จาร อภิปรัชญาในพุทธปรัชญา ปัญหาเรื่องเสรีภาพกับความรับผิดชอบทางศีลธรรม : ทัศนะของนิยัตินิยม (Determinism) อนิยัตินิยม (Indeterminism) และทัศนะประนีประนอม (Compatibility) ปัญหาเรื่อง เวลาว่าเวลามีจริงหรือไม่ (Is time real?) ความเป็นจริง (Reality) ในพุทธปรัชญาสำนักมัธยมิก (Madhyamika) ความเป็นจริง (Reality) ในพุทธปรัชญาสำนักโยคาจาร

๖๐๓ ๒๐๘ จริยศาสตร์วิเคราะห์ Analytic Ethics ๓ (๓-๐-๙)

                     ศึกษาทฤษฎีจริยศาสตร์ในปรัชญาตะวันตก เช่น ประโยชน์นิยม (Utilitarianism) กรณีย ธรรม (Deontology) อัตตนิยม (Egoism) เน้นศึกษาแนวคิดเรื่องความดีสูงสุดของชีวิต เกณฑ์ตัดสินความดี(Good) ความชั่ว (Bad) ความถูก (Right) ความผิด (Wrong) นอกจากนี้ยังศึกษาอภิจริยศาสตร์ (Metaethics) และศึกษาทฤษฎีจริยศาสตร์ในปรัชญาตะวันออก เช่น พุทธจริยศาสตร์ จริยศาสตร์ของ เชน เป็นต้น พร้อมกับวิเคราะห์ประเด็นปัญหาทางจริยศาสตร์ร่วมสมัย เช่น ปัญหาการทำแท้ง การฆ่าตัวตาย การุณยฆาต การตัดสินประหารชีวิต การทำสำเนาพันธุกรรม (Cloning) และการวิจัยเซลล์ต้นแบบ (Stem Cell Research) โดยวิเคราะห์เปรียบเทียบกับแนวคิดทางจริยศาสตร์ในพุทธปรัชญา

๖๐๓ ๓๐๗ ญาณวิทยาวิเคราะห์ Analytic Epistemology ๓ (๓-๐-๙)

                     ศึกษาแนวคิดเรื่องความรู้หรือทฤษฎีความรู้ของปรัชญาตะวันตกและตะวันออกสำนักต่างๆ ในประเด็นเรื่องธรรมชาติของความรู้ ที่มาของความรู้ มาตรฐานในการตัดสินความรู้ ลักษณะของความเชื่อและความมั่นใจ โดยเปรียบเทียบกับญาณวิทยาในพุทธปรัชญา

๖๐๓ ๓๑๕ สุนทรียศาสตร์ Aesthetics ๓ (๓-๐-๙)

                     ศึกษาทฤษฎีทางสุนทรียศาสตร์ตะวันตกและตะวันออก เช่น ทฤษฎีอัตวิสัย (Subjective) ปรวิสัย (Objective) สัมพัทธวิสัย (Relativism) อารมณ์นิยม (Emotionalism) พร้อมทั้งเกณฑ์ตัดสินทาง สุนทรียะ ประสบการณ์สุนทรียะ โดยศึกษาแนวคิดเรื่องความงามผ่านภาพจิตรกรรม ประติมากรรม ศิลปกรรมคีตศิลป์ ทัศนศิลป์ (Visual arts) รวมทั้งวัตถุสุนทรียะ ศิลปวิจารณ์ และศิลปวิจักษ์


ข. หมวดวิชาเอกไม่นับหน่วยกิต

๘๐๒ ๒๐๙ สัมมนาปัญหาปรัชญาศาสนา Seminar on Problems of Philosophy of Religions (๓) (๓-๐-๙)

                     สัมมนาปัญหาทางปรัชญาศาสนา เช่น ปัญหาเกี่ยวกับพระเป็นเจ้า กรรมและนิพพาน ภาษาศาสนา ประสบการณ์ทางศาสนา สัญลักษณ์ทางศาสนา ความเชื่อและความจริงทางศาสนากับ ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ ทั้งนี้ นิสิตต้องกำหนดประเด็นที่เกี่ยวข้องกับรายวิชาอย่างน้อย ๓ ประเด็น แล้ว จัดทำโครงร่างรายงาน ด าเนินการศึกษา รวบรวมข้อมูลวิเคราะห์ข้อมูล และเสนอผลการศึกษา โดยความเห็นชอบของอาจารย์ประจำวิชา


(๓) หมวดวิชาเลือก นิสิตต้องศึกษาในรายวิชาเลือกไม่น้อยกว่า ๖ หน่วยกิต

๖๐๓ ๓๑๑ ตรรกศาสตร์สัญลักษณ์ Symbolic Logic ๓ (๓-๐-๙)

                     ศึกษาความหมาย ลักษณะ และประเภทของตรรกศาสตร์สัญลักษณ์ ความหมายของ ญัตติ (Proposition) ชนิดของญัตติ ค่าความจริง (Truth Value) การอ้างเหตุผล (Argument) และความ สมเหตุสม ผล (Validity) การทำสัญลักษณ์ การใช้ ตารางความจริงและวิธีพิสูจน์ ความสมเหตุสมผลชนิดต่าง ๆ เช่น วิธีนิรนัยธรรมชาติ (Natural Deduction) วิธีพิสูจน์โดยการสมมติเงื่อนไข (Conditional Proof) และวิธีพิสูจน์โดยอ้อม (Indirect Proof)

๖๐๓ ๓๑๔ ปรัชญาการเมือง Political Philosophy ๓ (๓-๐-๙)

                     ศึกษาแนวคิดทางการเมือง เช่น แนวคิดเรื่องรัฐ แนวคิดเรื่องรัฐาธิปัตย์ แนวคิดเรื่อง เสรีภาพ แนวคิดเรื่องการออกกฎหมาย แนวคิดเรื่องประชาธิปไตย แนวคิดเรื่องธรรมาธิปไตย แนวคิดเรื่อง สังคมนิยม แนวคิดเรื่องเผด็จการนิยม แนวคิดเรื่องธัมมิกสังคมนิยม โดยเลือกแนวคิดส าคัญของนักปรัชญา เช่น ขงจื่อ พลาโต อาริสโตเติล โธมัส ฮอบส์จอห์น ล็อค ฌอง-ฌักส์รุสโซ มาเคียเวลลีคาร์ล มาร์กซ์ มหาตมะ คานธี ดร.อัมเบกการ์พุทธทาสภิกขุ

๖๐๓ ๓๑๗ ปรัชญาวิทยาศาสตร์ Philosophy of Science ๓ (๓-๐-๙)

                     ศึกษาแนวคิดทางปรัชญาที่เป็นรากฐานของวิทยาศาสตร์ โดยเฉพาะปรัชญาสำนักปฏิ ฐานนิยมเชิงตรรกะ (Logical Positivism) ของกลุ่มเวียนนา (Vienna Circle) สำนักประสบการณ์นิยม (Empiricism) และปรัชญาฟิสิกส์ใหม่ เช่น ทฤษฎีควอนตัมฟิสิกส์ ทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไป (General Theory of Relativity) และทฤษฎีสัมพัทธภาพ (Theory of Relativity) ของอัลเบิร์ต ไอส์ไตน์

๖๐๓ ๓๑๘ ปรัชญาการศึกษา Philosophy of Education ๓ (๓-๐-๙)

                     ศึกษาแนวคิดทางปรัชญาในฐานะเป็นรากฐานการศึกษา การจัดหลักสูตรและระบบ การศึกษาที่สัมพันธ์กับอุดมคติของชีวิต การเรียนรู้ และการพัฒนามนุษย์ เช่น ปรัชญาการศึกษาสำนัก ปฏิบัตินิยม (Pragmatism) สำนักอัตถิภาวนิยม (Existentialism) สำนักสารัตถนิยม (Essentialism) และปรัชญาการศึกษาที่มีอิทธิพลต่อการศึกษาในโลกปัจจุบัน รวมทั้งปรัชญาการศึกษาของพุทธปรัชญา

๖๐๓ ๓๒๑ จริยศาสตร์ธุรกิจ Business Ethics ๓ (๓-๐-๙)

                     ศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับปรัชญาธุรกิจ ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เป้าหมายและคุณค่าสูงสุด ของการทำธุรกิจ โดยเน้นจริยศาสตร์ธุรกิจในทัศนะของนักปรัชญาตะวันตก เช่น คาร์ล มาร์กซ์ อดัม สมิท เป็นต้น จริยศาสตร์ธุรกิจในพุทธจริยศาสตร์ ธุรกิจทุนนิยม ธุรกิจเสรีนิยม ธุรกิจสังคมนิยม ความ รับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร จริยศาสตร์ธุรกิจกับสิ่งแวดล้อม จริยศาสตร์กับเครือข่ายออนไลน์ จริยศาสตร์คอมพิวเตอร์ เทคโนโลยีและการสื่อสาร

๖๐๓ ๓๒๒ ปรัชญาปรากฏการณ์วิทยาและอัตถิภาวนิยม Philosophy of Phenomenology and Existentialism ๓ (๓-๐-๙)

                     ศึกษาวิเคราะห์แนวคิดทางปรัชญาที่สำคัญของนักคิดกลุ่มอัตถิภาวนิยม เช่น ปรัชญาของ เซอเรน เกียร์เกการ์ด เฟดริก นิตส์เช คาร์ล จัสเปิร์ส มาร์ติน ไฮเดกเกอร์ อัลแบรต์ กามูส์ และฌองปอล ซาตร์ และศึกษาแนวความคิดสำคัญในปรากฏการณ์วิทยา เช่น การมุ่งอารมณ์ (Intentionality) สารัตถะ การลดทอน (Reduction) อัตตาเชิงอุตรวิสัย (Transcendental Ego) ในปรัชญาของ ฟรันซ์ เบรนทาโน เอดมุนด์ฮุสเซิร์ล มาร์ติน ไฮเดกเกอร์แมร์โล ปองตี และฌอง-ปอล ซาตร์ ทั้งนี้ ให้วิเคราะห์ ความสัมพันธ์ระหว่างปรากฏการณ์วิทยากับอัตถิภาวนิยม เพื่อให้เห็นพัฒนาการทางด้านแนวคิดด้วย

๖๐๓ ๓๒๓ ปรัชญาอินเดียร่วมสมัย Contemporary Indian Philosophy ๓ (๓-๐-๙)

                     ศึกษาปรัชญาอินเดียร่วมสมัย เช่น แนวคิดว่าด้วยความจริง ธรรมชาติของมนุษย์ วิถีแห่ง ความรู้ ทฤษฎีว่าด้วยมายา ศาสนากับศีลธรรม การเกิดใหม่และธรรมชาติของกรรม ธรรมชาติของอันติม สัจจ์ ชะตากรรมของมนุษย์ โดยเลือกนักปรัชญาผู้มีความโดดเด่น เช่น สวามี วิเวกานันทะ รพินทรนาถ ฐากอร์ มหาตมะ คานธี ศรีอรพินโท กฤษณะจันทระ ภัททาจารยะ ราธะกฤษณัน โมฮัมมัด อิคบัล กฤษณะมูรติ

๖๐๓ ๓๒๔ ปรัชญาจีน Chinese Philosophy ๓ (๓-๐-๙)

                     ศึกษาแนวคิดมนุษยนิยม ธรรมชาติของมนุษย์ ทางสายกลาง ธรรมชาติและความจริง ของเต๋า แนวคิดเรื่องหยิน-หยาง ความรักสากล สวรรค์ สวัสดิการสังคม สำนักกฎหมายนิยม (Legalism) แนวคิดเรื่องการศึกษา แนวคิดว่าด้วยความดี ความชั่ว โดยเน้นศึกษานักปรัชญาที่มีอิทธิพล ต่อแนวคิดและการพัฒนาทางสังคม เช่น ขงจื่อ เม้งจื่อ เหล่าจื่อ หานเฟยจื่อ ซุนจื่อ

(๔) วิชาบังคับพื้นฐาน (รายวิชาบังคับพื้นฐานสำหรับผู้ไม่จบปริญญาตรีสาขาวิชาปรัชญา)

๖๐๓ ๓๒๕ การใช้เหตุผลทางปรัชญา ๑ Philosophical Reasoning 1 ๓ (๓-๐-๙)

                     ศึกษาหลักการและวิธีการใช้เหตุผลแบบนิรนัย (Deductive) และอุปนัย (Inductive) แบบเปรียบเทียบ วิธีการให้เหตุผลแบบมิลล์ เหตุผลวิบัติ (Fallacy) โดยศึกษากรณีตัวอย่างงานอภิปรัชญา ญาณวิทยา จริยศาสตร์ สุนทรียศาสตร์ของนักปรัชญาตะวันตกและตะวันออก แล้วพัฒนาศักยภาพในการ คิดเชิงวิเคราะห์ วิพากษ์ ประเด็นปัญหาตามกรอบการให้เหตุผลนั้นๆ

(๕) วิทยานิพนธ์

๖๐๐ ๔๐๐ วิทยานิพนธ์ Thesis ๑๒ หน่วยกิต

                     วิชานี้เป็นโครงการวิจัยทางปรัชญาเฉพาะบุคคล นิสิตต้องทำวิจัย เริ่มตั้งแต่การหาประเด็น ปัญหา การเขียนโครงร่าง การสอบโครงร่าง การเขียนวิจัยจนสำเร็จแล้วน าเสนอสอบป้องกันวิทยานิพนธ์ และการตีพิมพ์บทความวิจัย ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามระเบียบบัณฑิตวิทยาลัยว่าด้วยวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับ วิทยานิพนธ์ และระเบียบอื่นที่เกี่ยวข้อง