โครงสร้างหลักสูตร รายละเอียดหลักสูตร และคำอธิบายรายวิชา

หลักสูตรพุทธศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนาหลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. ๒๕๖๐

๑. รหัสและชื่อหลักสูตร

รหัสหลักสูตร ๒๕๕๐๑๘๕๑๑๐๔๐๐๒๗
ภาษาไทย พุทธศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา
ภาษาอังกฤษ Bachelor of Arts Program in Buddhist Studies

๒. ชื่อปริญญาและสาขาวิชา

ชื่อเต็ม (ไทย) พุทธศาสตรบัณฑิต (พระพุทธศาสนา)
ชื่อย่อ (ไทย) พธ.บ. (พระพุทธศาสนา)
ชื่อเต็ม (อังกฤษ) Bachelor of Arts (Buddhist Studies)
ชื่อย่อ (อังกฤษ) B.A. (Buddhist Studies)

๓. วิชาเอกหรือความเชี่ยวชาญเฉพาะของหลักสูตร

          เป็นหลักสูตรที่มุ่งสร้างความรู้ความเข้าใจและมีทักษะการประยุกต์ใช้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา โดยมีการสอนทั้งทฤษฎีและหลักการปฏิบัติด้านพระพุทธศาสนา เสริมสร้างศักยภาพให้นิสิตทั้งพระภิกษุสามเณรและคฤหัสถ์ สามารถนำความรู้ด้านพุทธศาสนาไปประยุกต์ใช้บูรณาการกับศาสตร์สมัยใหม่แขนงต่าง ๆ เพื่อพัฒนาตนเององค์กรที่เกี่ยวข้องกับตนเอง สังคมประเทศชาติ และปรับศักยภาพความรู้ความสามารถเข้าสู่ประชาคมอาเซียนและประชาคมโลกได้อย่างมีประสิทธิภาพ

๔. วัตถุประสงค์ของหลักสูตร

          ๑. เพื่อผลิตบัณฑิตให้มีความรอบรู้และเชี่ยวชาญในพระพุทธศาสนา สามารถวิเคราะห์ วิพากษ์ และวิจัยวิชาการด้านพระพระพุทธศาสนาได้อย่างแตกฉาน
          ๒. เพื่อผลิตบัณฑิตให้มีคุณธรรมและจริยธรรม เป็นผู้นำสังคมไทยและสังคมโลก ด้านจิตใจและปัญญา
          ๓. เพื่อผลิตบัณฑิตให้สามารถนำพุทธธรรมไปประยุกต์ใช้ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา และพัฒนาชีวิตในระดับชาติและนานาชาติ

๕. โครงสร้างหลักสูตร

           โครงสร้างหลักสูตร แบ่งเป็นหมวดวิชาที่สอดคล้องกับประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับปริญญาตรี พ.ศ. ๒๕๕๘ ดังนี้

๑) หมวดวิชาศึกษาทั่วไป ๓๐     หน่วยกิต
           ๑.๑ วิชาบังคับ ๑๘     หน่วยกิต
           ๑.๒ วิชาเลือก ๑๒     หน่วยกิต
๒) หมวดวิชาเฉพาะ ๑๐๔   หน่วยกิต
           ๒.๑ วิชากลุ่มพระพุทธศาสนา ๓๐     หน่วยกิต
           ๒.๒ วิชาแกนพระพุทธศาสนา ๓๓     หน่วยกิต
           ๒.๓ วิชาเฉพาะด้านพระพุทธศาสนา ๓๒     หน่วยกิต
           ๒.๔ วิชาเลือกเฉพาะพระพุทธศาสนา ๙       หน่วยกิต
๓) วิชาเลือกเสรี ๖       หน่วยกิต
รวมหน่วยกิต
๑๔๐   หน่วยกิต

๖. รายวิชาในหลักสูตร

๖.๑ หมวดวิชาศึกษาทั่วไป

           หมวดวิชาศึกษาทั่วไป แบ่งเป็นวิชาบังคับ ๑๘ หน่วยกิต ซึ่งนิสิตหลักสูตรพุทธศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา ต้องศึกษาให้ครบทุกรายวิชา และวิชาเลือกอีก ๑๒ หน่วยกิต เป็น ๓๐ หน่วยกิต

หมวดวิชาศึกษาทั่วไป จำนวน ๓๐ หน่วยกิต

วิชาบังคับ จำนวน ๑๘ หน่วยกิต

๐๐๐ ๑๐๑ มนุษย์กับสังคม ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๐๒ กฎหมายทั่วไป ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๐๗ เทคนิคการศึกษาระดับอุดมศึกษา* (๒) (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๐๘ ปรัชญาเบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๐๙ ศาสนาทั่วไป ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๑๔ ภาษากับการสื่อสาร ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๑๕ ภาษาศาสตร์เบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๓๙ คณิตศาสตร์เบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๑๐ ตรรกศาสตร์เบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๓๘ สถิติเบื้องต้นและการวิจัย ๒ (๒-๐-๔)

หมายเหตุ : * วิชาไม่นับหน่วยกิต

วิชาเลือก จำนวน ๑๒ หน่วยกิต

๐๐๐ ๑๐๓ การเมืองกับการปกครองของไทย ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๐๔ เศรษฐศาสตร์ในชีวิตประจำวัน ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๐๕ มนุษย์กับสิ่งแวดล้อม ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๐๖ เหตุการณ์โลกปัจจุบัน ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๑๖ ภาษาอังกฤษเบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๑๗ ภาษาอังกฤษชั้นสูง ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๑๘ ภาษาสันสกฤตเบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๑๙ ภาษาสันสกฤตชั้นสูง ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๒๐ ภาษาไทยเบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๒๑ ภาษาไทยชั้นสูง ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๒๘ ภาษาจีนเบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๒๙ ภาษาจีนชั้นสูง ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๓๐ ภาษาญี่ปุ่นเบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๓๑ ภาษาญี่ปุ่นชั้นสูง ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๓๕ ภาษาฮินดีเบื้องต้น ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๓๖ ภาษาฮินดีชั้นสูง ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๑๑ วัฒนธรรมไทย ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๑๒ มนุษย์กับอารยธรรม ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๑๓ชีวิตกับจิตวิทยา ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๔๑ วิทยาศาสตร์กายภาพและประยุกตวิทยา ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๔๒ พื้นฐานคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีสารสนเทศ ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๖๔ สันติศึกษา ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๖๕ ภาวะผู้นำ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๖๖ หลักธรรมาภิบาล ๒ (๒-๐-๔)

๖.๒. หมวดวิชาเฉพาะ ๑๐๔ หน่วยกิต

๖.๒.๑ วิชากลุ่มพระพุทธศาสนา จำนวน ๓๐ หน่วยกิต

นิสิตหลักสูตรพุทธศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา คณะพุทธศาสตร์ ต้องศึกษาวิชากลุ่มพระพุทธศาสนา จำนวน ๓๐ หน่วยกิต ประกอบด้วยกลุ่มวิชาภาษาบาลีและพระพุทธศาสนา ๑๔ หน่วยกิต กลุ่มวิชาพระพุทธศาสนาทั่วไป ๑๒ หน่วยกิต และกลุ่มวิชาวิปัสสนาธุระ ๔ หน่วยกิต

ก. กลุ่มวิชาภาษาบาลีและพุทธศาสนา ๑๔ หน่วยกิต

๐๐๐ ๑๔๔ วรรณคดีบาลี ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๔๕ บาลีไวยากรณ์ ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๔๖ แต่งแปลบาลี ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๔๗ พระไตรปิฎกศึกษา ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๔๘ พระวินัยปิฎก ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๔๙ พระสุตตันตปิฎก ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๑๕๐ พระอภิธรรมปิฎก ๒ (๒-๐-๔)

ข. กลุ่มวิชาพระพุทธศาสนาทั่วไป ๑๒ หน่วยกิต

๐๐๐ ๑๕๘ ประวัติพระพุทธศาสนา ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๕๙ เทศกาลและพิธีกรรมพระพุทธศาสนา๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๖๐ การปกครองคณะสงฆ์ไทย ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๖๑ ธรรมะภาคภาษาอังกฤษ ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๖๒ ธรรมนิเทศ ๒ (๒-๐-๔)
๐๐๐ ๒๖๓ งานวิจัยและวรรณกรรมทางพระพุทธศาสนา๒ (๒-๐-๔)

ค. กลุ่มวิชาวิปัสสนาธุระ ๔ หน่วยกิต

๐๐๐ ๑๕๑ ธรรมะภาคปฏิบัติ ๑* (๒) (๑-๒-๔)
๐๐๐ ๑๕๒ ธรรมะภาคปฏิบัติ ๒ ๑ (๑-๒-๔)
๐๐๐ ๒๕๓ ธรรมะภาคปฏิบัติ ๓* (๒) (๑-๒-๔)
๐๐๐ ๒๕๔ ธรรมะภาคปฏิบัติ ๔ ๑ (๑-๒-๔)
๐๐๐ ๓๕๕ ธรรมะภาคปฏิบัติ ๕* (๒) (๑-๒-๔)
๐๐๐ ๓๕๖ ธรรมะภาคปฏิบัติ ๖ ๑ (๑-๒-๔)
๐๐๐ ๔๕๗ ธรรมะภาคปฏิบัติ ๗ ๑ (๑-๒-๔)

๖.๒.๒ วิชาแกนพระพุทธศาสนา ๓๓ หน่วยกิต

๑๐๑ ๓๐๖ หลักพุทธธรรม ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๓๐๗ พุทธปรัชญาเถรวาท ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๓๐๘ ธรรมบทศึกษา ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๓๐๙ วิสุทธิมัคคศึกษา ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๓๑๐ นิเทศศาสตร์ในพระไตรปิฎก ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๓๑๑ พระพุทธศาสนามหายาน ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๔๑๓ พุทธศิลปะ ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๔๑๔ ธรรมะภาคภาษาอังกฤษชั้นสูง ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๔๑๕ จิตวิทยาในพระไตรปิฎก ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๔๑๖ ศึกษาอิสระทางพระพุทธศาสนา ๓ (๐-๖-๖)
๑๐๑ ๔๑๗ สัมมนาพระพุทธศาสนา ๓ (๓-๐-๖)

๖.๒.๓ วิชาเฉพาะด้านพระพุทธศาสนา ๓๒ หน่วยกิต

๑๐๑ ๓๐๑ พระพุทธศาสนากับวิทยาศาสตร์ ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๓๐๒ พระพุทธศาสนากับสังคมสงเคราะห์ ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๓๑๙ ศึกษาศาสตร์ในพระไตรปิฎก ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๓๒๑ ชาดกศึกษา ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๓๒๒ พระพุทธศาสนากับภูมิปัญญาไทย ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๓๒๓ พระพุทธศาสนาในโลกปัจจุบัน ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๓๒๔ ชีวิตและผลงานของปราชญ์ทางพระพุทธศาสนา ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๐๓ พระพุทธศาสนากับนิเวศวิทยา ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๐๔ ธรรมประยุกต์ ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๐๕ พระพุทธศาสนากับเศรษฐศาสตร์ ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๒๗ รัฐศาสตร์ในพระไตรปิฎก ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๓๐ พระพุทธศาสนากับสิทธิมนุษยชน ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๓๑ พระพุทธศาสนากับการพัฒนาที่ยั่งยืน  ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๓๒ มังคลัตถทีปนีศึกษา ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๓๗ พระพุทธศาสนากับสาธารณสุข ๒ (๒-๐-๔)
๑๐๑ ๔๓๘ มิลินทปัญหาศึกษา ๒ (๒-๐-๔)

๖.๒.๔ วิชาเลือกเฉพาะสาขาพระพุทธศาสนา ๙ หน่วยกิต

๑๐๑ ๔๑๒ พระสูตรมหายาน ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๓๑๘ เปรียบเทียบเถรวาทกับมหายาน ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๓๒๐ อักษรจารึกพระไตรปิฎก ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๓๒๕ พุทธธรรมกับสังคมไทย ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๔๒๙ พระพุทธศาสนากับสันติภาพ ๓ (๓-๐-๖)
๑๐๑ ๔๓๓ พระพุทธศาสนากับสตรี ๓ (๓-๐-๖)

๖.๓ วิชาเลือกเสรี ๖ หน่วยกิต

นิสิตหลักสูตรพุทธศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา คณะพุทธศาสตร์ ต้องเลือกศึกษารายวิชาต่าง ๆ ที่เปิดสอนในมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  เป็นวิชาเลือกเสรี จำนวนไม่น้อยกว่า ๖ หน่วยกิต โดยความเห็นชอบของอาจารย์ที่ปรึกษา