คำอธิบายรายวิชา

คำอธิบายรายวิชาหลักสูตรรัฐศาสตรมหาบัณฑิต
(หลักสูตรใหม่ พุทธศักราช ๒๕๖๒)

หมวดวิชาบังคับ จำนวน ๙ หน่วยกิต

๖๒๖ ๑๐๑ หลักรัฐศาสตร์ในพระไตรปิฎก Principles of Political Science in Tipitaka                                                           ๓ (๓-๐-๖)
             
              ศึกษาความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับหลักรัฐศาสตร์และทฤษฎีทางรัฐศาสตร์ หลักรัฐศาสตร์ที่ปรากฏในพระไตรปิฎก โดยเน้นศึกษาเกี่ยวกับพุทธวิธีปกครอง หลักพุทธธรรมที่เนื่องด้วยการเมืองการปกครอง โดยเฉพาะเรื่องธรรมาธิปไตย สิทธิเสรีภาพ ความเสมอภาค ความรับผิดชอบ ความยุติธรรม ความเป็นพลเมืองของรัฐ ธรรมาภิบาล การมีส่วนร่วม หลักนิติธรรม ทั้งนี้ให้ศึกษาจากพระสูตรเป็นสำคัญ

๖๒๖ ๑๐๒ พุทธวิธีสื่อสารทางการเมือง Buddhist Political Communication                                                               ๓ (๓-๐-๖)
              
ศึกษาความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับการสื่อสารทางการเมือง แนวคิดและทฤษฎีการสื่อสารทางการเมือง การสื่อสารทางการเมืองตามแนวพระพุทธศาสนา อันประกอบไปด้วยวิธีการสอนของพระพุทธเจ้าที่มีผู้ปกครอง หลักพุทธธรรมที่เกี่ยวเนื่องด้วยการสื่อสารทางการเมือง พุทธสาวกที่ใช้รูปแบบพุทธวิธีเพื่อสื่อสารทางการเมือง กรณีศึกษาพระสงฆ์ไทยและพระสงฆ์ชาวต่างประเทศที่มีการสื่อสารทางการเมืองตามรูปแบบของพระพุทธศาสนา และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับพุทธวิธีสื่อสารทางการเมือง

๖๐๐ ๒๐๕ กรรมฐาน Meditation                                                                                  ๓ (๓-๐-๖)
             
ศึกษาและปฏิบัติหลักสมถกรรมฐานและวิปัสสนากรรมฐานที่ปรากฏในคัมภีร์พระไตรปิฎกอรรถกถา ฎีกา อนุฎีกา และปกรณ์วิเสส รวมทั้งรูปแบบการปฏิบัติกรรมฐานของสำนักต่างๆ ในสังคมไทย โดยเน้นศึกษาอารมณ์ของสมถกรรมฐานและวิปัสสนากรรมฐาน ลำดับขั้นตอนของการเจริญกรรมฐานและผลที่เกิดจากการเจริญกรรมฐาน ได้แก่ สมาบัติ ๘ และวิปัสสนาญาณ ๑๖ เป็นต้น

หมวดวิชาเอก จำนวน ๑๒ หน่วยกิต

๖๒๖ ๑๐๓ หลักรัฐศาสตร์  Principles of Political Science                                                                          ๓ (๓-๐-๖)
             
ศึกษาพัฒนาการ ขอบเขต และทิศทางของการศึกษาทางรัฐศาสตร์ การอธิบายกับการศึกษาวิเคราะห์ปรากฏการณ์ตามทฤษฎีต่างๆ ในทางรัฐศาสตร์ หลักการเกี่ยวกับการใช้อำนาจตามรูปแบบประชาธิปไตย รูปแบบอำนาจนิยมและรูปแบบเผด็จการ ศึกษาวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับบุคคล ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ระหว่างอำนาจรัฐกับกฎหมายสิทธิเสรีภาพ ความเสมอภาค ความเท่าเทียมกันทางกฎหมายและสังคม ความยุติธรรม แนวการศึกษาวิเคราะห์หลักรัฐศาสตร์

๖๒๖ ๒๐๑ ปรัชญาการเมืองการปกครอง Philosophy of Politics and Government                                                           ๓ (๓-๐-๖)
              
ศึกษาปรัชญาการเมืองการปกครองในสำนักต่างๆ  เช่น เสรีนิยม  สังคมนิยมหรือคอมมิวนิสต์  สมัยใหม่นิยมและหลังสมัยใหม่นิยม  โครงสร้างนิยมและหลังโครงสร้างนิยม  ศึกษาแนวคิดสำคัญทางรัฐศาสตร์และปรากฏการณ์ทางการเมืองการปกครองร่วมสมัย ได้แก่ แนวคิดเรื่องรัฐ  ชาติ ความเป็นพลเมือง อำนาจ  อำนาจอธิปไตย ประชาธิปไตย ความยุติธรรม สิทธิมนุษยชน เสรีภาพ ความเสมอภาค ความเป็นตัวเเทนสตรีนิยม  และแนวคิดเรื่องการปฏิวัติ

๖๒๖ ๒๐๒ วิธีวิทยาทางรัฐศาสตร์  Research Methodology of Political Science                                                                 ๓ (๓-๐-๖)
              
ศึกษากระบวนการวิจัยทางรัฐศาสตร์ทั้งเชิงคุณภาพ เชิงปริมาณและแบบผสานวิธี ศึกษาขั้นตอนต่างๆ ในกระบวนการวิจัย ซึ่งครอบคลุมถึงการกำหนดประเด็นปัญหา การทบทวนวรรณกรรมเพื่อสร้างกรอบแนวคิดของการวิจัย สมมติฐานและการทดสอบสมมติฐาน การออกแบบการวิจัย การกำหนดประชากรและวิธีการสุ่มตัวอย่าง การสร้างมาตรวัดสำหรับเก็บรวบรวมข้อมูล วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูล การประมวลผลและการวิเคราะห์เพื่อแปลความหมายข้อมูลทั้งในเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ รวมทั้งการเขียนรายงานการวิจัย ทั้งนี้นิสิตทุกรูปหรือคนต้องเสนอโครงร่างการวิจัยคนละหนึ่งเรื่อง

๖๒๖ ๒๐๓ การเมืองเปรียบเทียบ Comparative Politics                                                                    ๓ (๓-๐-๖)
              
ศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการเมืองเปรียบเทียบ ขอบข่ายและความเป็นมาของการศึกษาการเมืองเปรียบเทียบ  ทฤษฎี  และแนวทางที่ใช้ในการเปรียบเทียบ อาทิ แนวทางโครงสร้างหน้าที่แนวทางวิเคราะห์ระบบ  แนวทางวัฒนธรรมการเมือง  แนวทางการพัฒนาทางการเมือง  แนวทางกลุ่ม  แนวทางชนชั้นนำ  การเปรียบเทียบระบบการเมือง  ความชอบธรรมและความมีประสิทธิผล  การประเมินระบบ  ตลอดจนปัญหาอุปสรรคในการศึกษาการเมืองเปรียบเทียบ และแนวโน้มทางการเมืองเปรียบเทียบ

หมวดวิชาเลือก จำนวน ๑๒ หน่วยกิต

๖๒๖ ๒๐๔ พัฒนาการการเมืองการปกครองของไทย  Development of Thai Politics and Government                                              ๓ (๓-๐-๖)
              
การศึกษาภูมิหลังและพัฒนาการทางการเมืองการปกครองของประเทศไทยในแง่มุมต่างๆ ในสมัยกรุงสุโขทัย กรุงศรีอยุธยา กรุงธนบุรีและกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้นจนถึงยุคหลังเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบอบประชาธิปไตยในระบบรัฐสภา ลักษณะของโครงสร้างทางอำนาจ ทั้งที่เป็นมาแต่เดิมและที่กำลังเปลี่ยนแปลงไป การต่อสู้ทางอำนาจในระหว่างชนชั้นนำและจุดเปลี่ยนทางการเมือง ตลอดจนปัญหาทางการเมืองที่ได้เกิดขึ้นตามสภาพการณ์ของการเปลี่ยนแปลงทางสังคม และตามกระบวนการของการพัฒนาประเทศให้ทันสมัย และโดยผลของกระบวนการประชาธิปไตยในไทย สภาพการณ์ของปัญหาที่เป็นมาและดำรงอยู่ในปัจจุบันและแนวทางการแก้ไขปัญหาการเมืองการปกครองของไทยในปัจจุบัน

๖๒๖ ๒๐๕ การเลือกตั้ง พรรคการเมืองและกลุ่มผลประโยชน์  Election, Political Parties and Interest Groups                                   ๓ (๓-๐-๖)
             
ศึกษาระบบและวิเคราะห์รูปแบบการเลือกตั้ง อำนาจและหน้าที่ของคณะกรรมการเลือกตั้ง พฤติกรรมการเมืองในมิติต่างๆ เน้นพฤติกรรมการเลือกตั้งในระดับชาติ ท้องถิ่น และในเชิงเปรียบเทียบ กระบวนการเลือกตั้ง ระบบเลือกตั้ง และความสัมพันธ์ระหว่างระบบเลือกตั้ง ผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งและพรรคการเมือง ในฐานะสถาบันทางการเมือง บทบาท หน้าที่และโครงสร้างของพรรคการเมืองในปัจจุบัน และศึกษาพัฒนาการของกลุ่มผลประโยชน์ อิทธิพลของกลุ่มผลประโยชน์ที่มีผลต่อการดำเนินงานและการกำหนด
นโยบายของรัฐ โดยรวมถึงศึกษาแนวทางการแก้ไขปัญหาการเลือกตั้งตามพระราชบัญญัติการเลือกตั้งและพระราชบัญญัติพรรคการเมืองฉบับปัจจุบัน

๖๒๖ ๒๐๖ ภาษาอังกฤษสำหรับรัฐศาสตร์     English for Political Science                                                        ๓ (๓-๐-๖)
             
ศึกษาพัฒนาทักษะและความสามารถในการใช้ภาษาอังกฤษ การฟัง พูด อ่าน และเขียน จากตำรา หนังสือ เอกสารวิชาการภาษาอังกฤษที่เป็นองค์ความรู้ต่าง ๆ ในสาขาวิชารัฐศาสตร์ โดยมุ่งเน้นการค้นคว้าเอกสารทางวิชาการ งานวิจัย วารสาร หนังสือพิมพ์ สื่อสมัยใหม่ต่างๆ เพื่อให้เกิดความเข้าใจ สามารถแปลความจับประเด็นสำคัญ และสรุปเรื่องราวทางรัฐศาสตร์ได้อย่างถูกต้อง

๖๒๖ ๒๐๗ กฎหมายมหาชนสำหรับรัฐศาสตร์  Public Laws for Political Science                                                      ๓ (๓-๐-๖)
             
ศึกษาความหมายและการแบ่งประเภทกฎหมายมหาชน วิวัฒนาการของนิติปรัชญา แนวความคิดและทฤษฎีของกฎหมายมหาชนในยุคต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกฎหมายมหาชนในยุคปัจจุบัน สถานะทางกฎหมายของรัฐ ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับกฎหมาย ที่มาของกฎหมายมหาชน แนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับการจัดทำบริการสาธารณะ แนวคิดเกี่ยวกับขอบเขตและการควบคุมการใช้อำนาจรัฐ การใช้อำนาจดุลพินิจและการใช้อำนาจในสถานการณ์ไม่ปกติ ความรับผิดของรัฐและความรับผิดของฝ่ายปกครอง นิติวิธีในกฎหมายมหาชน รวมทั้งศึกษาวิวัฒนาการสภาพปัญหา และกระบวนการดำเนินงานของกฎหมายมหาชนในประเทศไทย

๖๒๖ ๒๐๘ ยุทธศาสตร์ชาติตามนโยบายประเทศไทย ๔.๐  National Strategy of Thailand 4.0                                      ๓ (๓-๐-๖)
             
ศึกษาการวางแผนและกำหนดยุทธศาสตร์การพัฒนาในระยะยาว  การพัฒนาชาติตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง  การขับเคลื่อนการพัฒนาเพื่อการสร้างและรักษาไว้ซึ่งผลประโยชน์แห่งชาติและบรรลุวิสัยทัศน์  กรอบยุทธศาสตร์ ได้แก่  ยุทธศาสตร์ด้านความมั่นคง  ยุทธศาสตร์ด้านการสร้างความสามารถในการ แข่งขันการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพคน  ยุทธศาสตร์ด้านการสร้างโอกาสความเสมอภาคและเท่าเทียมกันทางสังคม  ยุทธศาสตร์ด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม  และยุทธศาสตร์ด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ

๖๒๖ ๒๐๙ สัมมนาเฉพาะเรื่องงานวิจัยทางรัฐศาสตร์  Selected Seminar on Political Science Research Works                                             ๓ (๓-๐-๖)
             
สัมมนาเกี่ยวกับระเบียบวิธีวิจัยและเทคนิคการวิจัยทางสังคมศาสตร์ เพื่อสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการศึกษาและพัฒนาองค์ความรู้ทางรัฐศาสตร์และประเด็นอื่นๆ ตามที่อาจารย์รหัสวิชามอบหมาย ทั้งนี้ให้นำงานวิจัยทางรัฐศาสตร์ที่มีความหลากหลายของหัวข้อเรื่องมาสัมมนาเพื่อให้นิสิตได้เกิดความรู้และพัฒนาเป็นงานวิจัยของตนเอง

๖๒๖ ๒๑๐ สัมมนาการปกครองท้องถิ่นไทย Seminar on Thai Local Government                                                          ๓ (๓-๐-๖)
              
สัมมนาประเด็นและถกแถลงประเด็นสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการปกครองท้องถิ่นไทย เริ่มตั้งแต่วิวัฒนาการด้านการปกครอง สภาพปัญหาและลักษณะสำคัญของการปกครองท้องถิ่นไทย องค์ความรู้ในมุมมองทางวิชาการทางรัฐศาสตร์ทั้งไทยและต่างประเทศที่มีต่อการปกครองท้องถิ่นไทยเพื่ออธิบายสภาพปัญหา วิเคราะห์ สังเคราะห์ วิพากษ์วิจารณ์ ที่จะทำให้เข้าใจเรื่องการปกครองท้องถิ่นไทยและสภาพแวดล้อมอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ครอบคลุมทุกระดับของปัญหาตั้งแต่ ระดับโครงสร้าง นโยบาย อุดมการณ์ วัฒนธรรม สถาบัน องค์กร และผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการปกครองท้องถิ่นของไทย ทั้งภาครัฐและภาคเอกชน

๖๒๖ ๒๑๑ สัมมนานโยบายสาธารณะของไทย Seminar on Thai Public Policy                                                     ๓ (๓-๐-๖)
              
สัมมนาประเด็นและถกแถลงประเด็นสำคัญที่เกี่ยวข้องกับนโยบายสาธารณะของไทย ศึกษาวิเคราะห์ผลลัพธ์และผลกระทบที่เกี่ยวกับนโยบายสาธารณะอย่างเป็นระบบ ทั้งเรื่องการก่อตั้งนโยบาย การกำหนดนโยบาย การนำนโยบายไปปฏิบัติ การประเมินผล และการสานต่อหรือยุตินโยบาย รวมถึงความเข้าใจอิทธิพลด้านสังคม เศรษฐกิจ และการเมืองที่มีต่อนโยบายสาธารณะ พร้อมทั้งนำเรื่องนโยบายสาธารณะของรัฐที่มีผลกระทบต่อสังคมหรือชุมชนมาถกแถลงเพื่อให้องค์ความรู้ทางวิชาการ

๖๒๖ ๒๑๒ สัมมนาการเมืองในกลุ่มประเทศอาเซียน  Seminar on ASEAN Countries Politics                                               ๓ (๓-๐-๖)
   
สัมมนาเกี่ยวกับการเมืองของประเทศสมาชิกอาเซียน ทั้ง ๑๐ ประเทศ ว่าด้วยเรื่องที่น่าสนใจทางการเมือง ประกอบด้วย ระบอบการเมือง การเลือกตั้ง การมีส่วนร่วมทางการเมือง สิทธิเสรีภาพทางการเมือง วัฒนธรรมทางการเมือง เป็นต้น ทั้งนี้ให้อาจารย์ประจำรายวิชากำหนดหัวข้อย่อยร่วมกับนิสิตในชั้นเรียน

๖๒๖ ๔๐๐    วิทยานิพนธ์   Thesis                                                                       ๑๒ (๐-๐-๓๖)
             
              ศึกษาวิจัยและนำเสนอผลการวิจัยซึ่งมีเนื้อหาสาระเข้มข้น ในองค์ความรู้ทางด้านรัฐศาสตร์ภายใต้การดูแล แนะนำของอาจารย์ที่ปรึกษา โดยปฏิบัติตามระเบียบของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ว่าด้วยขั้นตอนและรูปแบบการนำเสนอวิทยานิพนธ์

๖๒๖ ๓๐๐        สารนิพนธ์   (Research Paper)                                                                                             ๖ (๐-๐-๑๘)
                 
ศึกษาวิจัยและนำเสนอผลการวิจัย ตามวิธีวิทยาการวิจัย ให้ได้องค์ความรู้ตามขอบข่ายสาขาวิชารัฐศาสตร์ ที่ผสมรวม ประยุกต์ใช้องค์ความรู้ และหลักการทางพระพุทธศาสนา ภายใต้การดูแล แนะนำของอาจารย์ที่ปรึกษา โดยปฏิบัติ ตามระเบียบของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ว่าด้วยขั้นตอนและรูปแบบของการนำเสนอสารนิพนธ์