คำอธิบายรายวิชา

แนวสังเขปรายวิชา

(๑) วิชาบังคับ ๖ หน่วยกิต นิสิตต้องศึกษาวิชาบังคับ ๖ หน่วยกิตและศึกษาวิชาที่กำหนดให้ศึกษาเพิ่มเติมอีก ๗ รายวิชา คือ

ก. วิชาบังคับแบบนับหน่วยกิต

๘๐๑ ๑๐๑       สัมมนาพระไตรปิฎกและอรรถกถา ๓ (๓-๐-๖)

Seminar on the Tipitaka and Its Commentaries

สัมมนาประเด็นปัญหาสำคัญในพระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎกและพระอภิธรรมปิฎก โดยมีอรรถกถาเป็นคัมภีร์สนับสนุน  ให้นิสิตกำหนดประเด็นที่เกี่ยวข้องกับรายวิชาอย่างน้อย ๓ ประเด็น เช่น นิติศาสตร์ในพระวินัยปิฎก วิทยาศาสตร์ในพระสุตตันตปิฎก นิเวศวิทยาในพระสุตตันตปิฎก จิตวิทยาในพระอภิธรรมปิฎก เป็นต้น แล้วจัดทำโครงร่าง รายงานดำเนินการศึกษา รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และเสนอผลการศึกษา โดยความเห็นชอบของอาจารย์ประจำวิชา

๘๐๐ ๑๐๒      พระพุทธศาสนากับศาสตร์แห่งการตีความ ๓ (๓-๐-๖)

Buddhism and Hermeneutics

ศึกษาศาสตร์แห่งการตีความแบบตะวันตกและตะวันออก โดยเน้นประเด็นความขัดแย้งทางศาสนาและปรัชญาที่นำไปสู่การสร้างรูปแบบการตีความแบบต่างๆ รวมทั้งบริบทแวดล้อมทางสังคมและทางวิชาการที่มีอิทธิพลต่อการตีความคำสอนทางศาสนาให้เหมาะสมกับยุคสมัย  โดยเฉพาะหลักการตีความในพระพุทธศาสนาเถรวาทและมหายานที่ปรากฏในคัมภีร์ต่าง ๆ เช่น พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก อรรถกถา ฎีกา เปฏโกปเทส เนตติปกรณ์ วิสุทธิมรรค มิลินทปัญหา ปรัชญาปารมิตาสูตร ลังกาวตารสูตร เป็นต้น

 

ข. วิชาบังคับแบบไม่นับหน่วยกิต

๘๐๑ ๒๐๓      ระเบียบวิธีวิจัยชั้นสูง                         (๓) (๓-๐-๖)

Advanced Research Methodology

ศึกษาระเบียบวิธีการทำวิจัยทางสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ ทั้งเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ ในภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ เพื่อฝึกดำเนินการวิจัย โดยให้นิสิตเสนอโครงร่างงานวิจัย ครอบคลุมหลักการและเหตุผล วัตถุประสงค์ ขอบข่ายเนื้อหา ระยะเวลาที่จะทำการวิจัย และแหล่งข้อมูล

๘๐๑ ๑๐๔       สัมมนาพระพุทธศาสนากับวิชาชีพ          (๓) (๓-๐-๖)

Seminar on the Buddhism and Profession

          สัมมนาวิชาชีพต่าง ๆ เช่น วิชาชีพแพทย์ วิชาชีพทนายความ วิชาชีพวิศวกร เป็นต้น เพื่อแก้ปัญหา โดยการนำพุทธธรรมเข้าเป็นวิธีการและนำหลักพุทธธรรมไปส่งเสริมคุณภาพชีวิตของคนในวิชาชีพต่าง ๆ

๘๐๑ ๑๐๕       สัมมนาพระไตรปิฎกและงานนิพนธ์         (๓) (๓-๐-๖)

Seminar on the Tipitaka and Buddhist Literary Works

สัมมนาพระไตรปิฎกในฐานะให้เกิดงานนิพนธ์ทางพระพุทธศาสนาที่สำคัญ เช่น มิลินทปัญหา วิมุตติมรรค วิสุทธิมรรค มังคลัตถทีปนี โดยเน้นให้นิสิตมีความรู้ความเข้าใจในศัพท์สำนวนวิชาการของงานนั้นๆ รวมทั้งศึกษาวิเคราะห์รูปแบบการแต่งคัมภีร์ โครงสร้าง เนื้อหา และองค์ความรู้ในงานนิพนธ์เรื่องนั้นๆ เพื่อประโยชน์ในการค้นคว้าข้อมูลประกอบการทำวิจัย

 

๘๐๐ ๓๐๖      วิปัสสนากรรมฐาน        (๓) (๓-๓-๖)

Insight Meditation

ศึกษาวิปัสสนากรรมฐานภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ โดยภาคทฤษฎีเน้นศึกษาวิเคราะห์การปฏิบัติกรรมฐานของพระพุทธศาสนาในพระไตรปิฎก รวมทั้งรูปแบบการปฏิบัติกรรมฐานของสำนักต่าง ๆ ในสังคมไทย  ส่วนในภาคปฏิบัติจะมีนำนิสิตให้ฝึกปฏิบัติกรรมฐานเพื่อให้เกิดความเข้าใจอย่างถูกต้อง

๖๐๐ ๔๐๑      สัมมนางานวิจัยและวิทยานิพนธ์            (๓) (๓-๓-๖)

                                      Seminar on Research and Thesis

สัมมนางานวิจัยและวิทยานิพนธ์ที่มีคุณภาพและได้รับการยอมรับมาศึกษาวิเคราะห์ โครงสร้างเนื้อหา ประเด็นปัญหา วิธีดำเนินการวิจัย ผลการวิจัย และประเด็นปัญหาที่ควรศึกษาวิจัยเพิ่มเติม

 (๒) วิชาเอก ๖ หน่วยกิต นิสิตต้องศึกษาวิชาเอกพระพุทธศาสนา ๖ หน่วยกิต และศึกษาวิชาที่กำหนดให้เพิ่มเติมอีก ๑ รายวิชา คือ

 ก. วิชาเอก แบบนับหน่วยกิต

                   ๘๐๑ ๒๐๗ สัมมนาหลักพุทธธรรม   ๓ (๓-๐-๖)

Seminar on Buddhadhamma

ศึกษาเนื้อหาสาระแห่งหลักพุทธธรรมให้ครอบคลุมหลักปริยัติ  ปฏิบัติ และปฏิเวธ โดยนำอริยสัจ ๔ มาเป็นกรอบความคิดในการศึกษา  วิเคราะห์ให้เห็นความสำคัญของพุทธธรรมที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการแก้ปัญหา  การศึกษาและการปฏิบัติ อย่างมีคุณภาพ ประสิทธิภาพ และเกิดความมั่นคงแห่งพระพุทธศาสนา

นิสิตต้องกำหนดประเด็นที่เกี่ยวข้องกับรายวิชาอย่างน้อย ๓ ประเด็น แล้วจัดทำโครงร่างรายงาน ดำเนินการศึกษา รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลและเสนอผลการศึกษา

๘๐๑ ๒๐๘      สัมมนาพระพุทธศาสนากับวิทยาการสมัยใหม่   ๓ (๓-๐-๖)

Seminar on Buddhism and Modern Sciences

สัมมนาประเด็นปัญหาทางพระพุทธศาสนาและวิทยาการสมัยใหม่ โดยศึกษาแบบบูรณาการให้ครอบคลุมทั้งวิทยาการด้านวิทยาศาสตร์ สังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ เน้นให้นิสิตประยุกต์วิทยาการสมัยใหม่มาอธิบายคำสอนทางพระพุทธศาสนา และประยุกต์คำสอนทางพระพุทธศาสนาเพื่ออธิบายศาสตร์สมัยใหม่ อันจะเป็นการตอบปัญหาทางวิชาการและปัญหาสังคมสมัยใหม่

นิสิตต้องกำหนดประเด็นที่เกี่ยวข้องกับรายวิชาอย่างน้อย ๓ ประเด็น แล้วจัดทำโครงร่างรายงาน ดำเนินการศึกษา รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และเสนอผลการศึกษา

ข. วิชาเอก แบบไม่นับหน่วยกิต

๘๐๑ ๓๐๙      พระพุทธศาสนากับศาสตร์แห่งการใช้เหตุผล         (๓) (๓-๐-๖)

Buddhism and Reasoning Sciences

ศึกษาวิธีคิดและวิธีการใช้เหตุผลในพระพุทธศาสนา โดยเปรียบเทียบกับวิธีคิดและการใช้เหตุผลแบบต่าง ๆ ของตะวันตก เช่น การคิดเชิงวิเคราะห์ การคิดเชิงสังเคราะห์ การคิดเชิงกลยุทธ์ การคิดแบบสร้างสรรค์ และการใช้เหตุผลทางตรรกแบบนิรนัยและอุปนัย เน้นศึกษาวิธีคิดและการใช้เหตุผลที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาทและมหายาน

 

(๓) วิชาเลือก ๖ หน่วยกิต  นิสิตต้องเลือกศึกษาจากรายวิชาต่อไปนี้

๘๐๑ ๒๑๐       ศึกษาอิสระในศาสนศึกษา                    ๓ (๓-๐-๖)

Independent Study in Religious Studies

ให้นิสิตเลือกศึกษาแนวคิดในศาสนาต่างๆ ตามความสนใจ ทั้งนี้นิสิตอาจจะศึกษาเปรียบเทียบแนวคิดระหว่างศาสนา คือ พระพุทธศาสนา ศาสนาฮินดู ศาสนาคริสต์ ศาสนาอิสลาม ศาสนาสิกข์ ลัทธิเต๋า ลัทธิขงจื๊อ เป็นต้น โดยศึกษาในรูปแบบโครงการวิจัย ทั้งนี้นิสิตต้องกำหนดประเด็นที่เกี่ยวข้องกับรายวิชาอย่างน้อย ๓ ประเด็น แล้วจัดทำโครงร่างรายงาน ดำเนินการศึกษา รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และเสนอผลการศึกษา

๘๐๑ ๒๑๑       สัมมนาพุทธจริยศาสตร์ประยุกต์             ๓ (๓-๐-๖)

Seminar on Applied Buddhist Ethics

สัมมนาประเด็นเกี่ยวกับพุทธจริยศาสตร์ประยุกต์ โดยเน้นศึกษาหลักการและเกณฑ์ตัดสินในพุทธ จริยศาสตร์เพื่อตอบปัญหาทางจริยศาสตร์ในสังคมปัจจุบัน เช่น การเลือกเพศ การตัดต่อพันธุกรรม การใช้สัตว์ทดลองทางวิทยาศาสตร์ การบริจาคอวัยวะ การอุ้มบุญ อัตวินิบาตกรรม การุณยฆาต โทษประหารชีวิต สงครามที่เป็นธรรม การทำแท้ง ปัญหาเรื่องสิทธิเหนือร่างกาย สิทธิที่จะตาย การแต่งงานกับเพศเดียวกัน การละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา จริยศาสตร์สิ่งแวดล้อม จริยศาสตร์ธุรกิจ จริยศาสตร์การแพทย์ และประเด็นปัญหาทางจริยศาสตร์อื่นๆ ทั้งนี้นิสิตต้องกำหนดประเด็นที่เกี่ยวข้องกับรายวิชาอย่างน้อย ๓ประเด็น แล้วจัดทำโครงร่างรายงาน ดำเนินการศึกษา รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และเสนอผลการศึกษา

๘๐๑ ๒๑๒       สัมมนาพระพุทธศาสนากับการพัฒนาที่ยั่งยืน ๓  (๓-๐-๖)

Seminar on Buddhism and Sustainable Development

สัมมนาแนวคิดทฤษฏีทางพระพุทธศาสนาและศาสตร์สมัยใหม่เกี่ยวกับการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยเน้นศึกษาวิเคราะห์สภาพปัญหาการพัฒนาที่ไม่ยั่งยืน ด้านสังคม เศรษฐกิจ การศึกษาและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งภูมิหลังความคิดความเชื่อแบบตะวันตกที่กำหนดรูปแบบการพัฒนาในสังคมโลกปัจจุบัน แล้ววิเคราะห์แนวทางการพัฒนาตามหลักพระพุทธศาสนาที่เน้นความยั่งยืนของสังคม เศรษฐกิจ การศึกษาและสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้ นิสิตต้องกำหนดประเด็นที่เกี่ยวข้องกับรายวิชาอย่างน้อย ๓ ประเด็น แล้วจัดทำโครงร่างรายงาน ดำเนินการศึกษา รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และเสนอผลการศึกษา

๘๐๑ ๒๑๓       สัมมนาพระพุทธศาสนากับสตรีนิยม                  ๓ (๓-๐-๖)

Seminar on Buddhism and Feminism

สัมมนาแนวคิดทฤษฏีเกี่ยวกับสตรีนิยมและแนวคิดของพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับสตรี โดยเน้นศึกษาวิเคราะห์ปัญหาความไม่เท่าเทียมกันด้านสถานะและบทบาทระหว่างบุรุษกับสตรีในสังคม รวมทั้งประเด็นคำถามของสังคมสมัยใหม่ที่มาควบคู่กับแนวคิดแบบสตรีนิยม (Feminism) สิทธิเสรีภาพ และความเสมอภาคทางเพศ ทั้งนี้ นิสิตต้องกำหนดประเด็นที่เกี่ยวข้องกับรายวิชาอย่างน้อย ๓ ประเด็น แล้วจัดทำโครงร่างรายงาน ดำเนินการศึกษา รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และเสนอผลการศึกษา

 

 

 

๘๐๑ ๒๑๔       พระพุทธศาสนาในวรรณคดีไทย             ๓ (๓-๐-๖)

Buddhism in Thai Literatures

ศึกษาแนวความคิดทางพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในวรรณคดีไทยเรื่องเด่น ๆ โดยเน้นวิเคราะห์อิทธิพลของพระพุทธศาสนาในแง่หลักคำสอน ภาษา โลกทัศน์ ฉาก โครงเรื่อง และบุคลิกลักษณะของบุคคลในวรรณคดี รวมทั้งศึกษาบทบาทของวรรณคดีไทยในฐานะเป็นสื่อกลางถ่ายทอดความเชื่อทางพระพุทธศาสนาต่อสังคมไทย ในแง่วิถีชีวิต วัฒนธรรม ประเพณีไทยและค่านิยมทางสังคม

๘๐๑ ๓๑๕       จิตรักษากับการปรึกษาเชิงพุทธ              ๓ (๓-๐-๖)

Buddhist Psychotherapy and Counseling

วิเคราะห์วิธีการรักษาจิตและให้คำปรึกษาแก่บุคคลผู้ประสบปัญหาทางจิตใจตามแนวพระพุทธศาสนา โดยเปรียบเทียบกับหลักจิตรักษาและการให้คำปรึกษาในจิตวิทยาตะวันตก เน้นศึกษาธรรมชาติและกระบวนการทำงานของจิต วิธีการพัฒนา การเยียวยารักษาและการให้คำปรึกษาแก่บุคคลผู้ประสบปัญหาทางจิต เช่น ปัญหาความเครียด ปัญหาความขัดแย้งทางสังคม ปัญหาเศรษฐกิจ ปัญหาครอบครัว ปัญหาสุขภาพและปัญหาเกี่ยวกับความรัก เป็นต้น

๘๐๑ ๓๑๖       สัมมนาพระพุทธศาสนากับสันติวิธี                    ๓ (๓-๐-๖)

Seminar on Buddhism and Peaceful Means

สัมมนาแนวคิดสันติวิธีทางพระพุทธศาสนากับศาสตร์สมัยใหม่ โดยเน้นศึกษาทฤษฎีความขัดแย้งและการแก้ปัญหาความขัดแย้งแบบสันติวิธีตามหลักพระพุทธศาสนาและทฤษฎีสมัยใหม่  เช่น ปัญหาความขัดแย้งด้านทรัพยากร สงครามศาสนา ชาติพันธุ์ เป็นต้น แล้ววิเคราะห์หาแนวทางแก้ปัญหาความขัดแย้งแบบสันติวิธีตามหลักพระพุทธศาสนา ทั้งนี้ นิสิตต้องกำหนดประเด็นที่เกี่ยวข้องกับรายวิชาอย่างน้อย ๓ ประเด็นแล้วจัดทำโครงร่างรายงาน ดำเนินการศึกษา รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และเสนอผลการศึกษา

๘๐๑ ๓๑๗       สัมมนาพระพุทธศาสนากับเศรษฐกิจพอเพียง ๓(๓-๐-๖)

Seminar on Buddhism and Sufficiency Economy

สัมมนาประเด็นพระพุทธศาสนา ทฤษฎีเศรษฐกิจพอเพียง และแนวคิดความสุขมวลรวมประชาชาติ (GNH) โดยเน้นศึกษาหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนาที่สอดคล้องและส่งเสริมหลักเศรษฐกิจพอเพียง ปัญหาอันเกิดจากความไม่พอเพียงในระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยมและบริโภคนิยมในสังคมปัจจุบัน แล้วเสนอแนวทางพัฒนาเศรษฐกิจตามแนวพระพุทธศาสนาและหลักเศรษฐกิจพอเพียง ทั้งนี้ นิสิตต้องกำหนดประเด็นที่เกี่ยวข้องกับรายวิชาอย่างน้อย ๓ ประเด็นแล้วจัดทำโครงร่างรายงานดำเนินการศึกษา รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และเสนอผลการศึกษา

๘๐๑ ๓๑๘       สัมมนาพระพุทธศาสนาเพื่อสังคม          ๓ (๓-๐-๖)

Seminar on Socially Engaged Buddhism

สัมมนาแนวคิดทฤษฏีและขบวนการพระพุทธศาสนาเพื่อสังคมในโลกยุคใหม่ โดยเน้นวิเคราะห์แนวคิดทางพระพุทธศาสนาที่ส่งเสริมการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง เช่น การจัดตั้งชุมชน ความสัมพันธ์ในชุมชน การมีส่วนร่วมหรือผูกพัน (Engage) กับการแก้ปัญหาต่าง ๆ ของสังคม โดยเฉพาะขบวนการพระพุทธศาสนาเพื่อสังคมในโลกยุคใหม่ เช่น ขบวนการสรรโวทัยในศรีลังกา ขบวนการชาวพุทธเวียดนาม ขบวนการชาวพุทธทิเบต ขบวนการชาวพุทธไทย ทั้งนี้ นิสิตต้องกำหนดประเด็นที่เกี่ยวข้องกับรายวิชาอย่างน้อย ๓ ประเด็น แล้วจัดทำโครงร่างรายงาน ดำเนินการศึกษา รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และเสนอผลการศึกษา

๘๐๑ ๓๑๙       สัมมนาพระอภิธรรมปิฎก                    ๓        (๓-๐-๖)

Seminar on Abhidhamma Pitaka

สัมมนาประเด็นสำคัญในพระอภิธรรมปิฎก โดยเน้นศึกษากำเนิดและพัฒนาการของพระอภิธรรมปิฎก รูปแบบและโครงสร้างของคัมภีร์พระอภิธรรมปิฎก แนวคิดเรื่องสมมติสัจจะและปรมัตถสัจจะ แนวคิดเรื่องกรรมกับอนัตตา แนวคิดเรื่องปรมัตถธรรม ๔ คือ จิต เจตสิก รูป นิพพาน เป็นต้น รวมทั้งศึกษาคัมภีร์ที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ เช่น คัมภีร์อภิธรรมาวตาร คัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหะ คัมภีร์วิสุทธิมรรค ทั้งนี้ นิสิตต้องกำหนดประเด็นที่เกี่ยวข้องกับรายวิชาอย่างน้อย ๓ ประเด็น แล้วจัดทำโครงร่างรายงาน ดำเนินการศึกษา รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และเสนอผลการศึกษา

๘๐๑ ๓๒๐      พระพุทธศาสนากับประชาคมอาเซียน     ๓ (๓-๐-๖)

Buddhism and ASEAN Community

ศึกษาประเด็นเกี่ยวกับพระพุทธศาสนาที่สัมพันธ์กับเสาหลักของอาเซียน ๓  อย่าง คือ (๑)ประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียน  (๒)ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน  (๓)ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน  โดยนิสิตต้องกำหนดประเด็นที่เกี่ยวกับรายวิชาอย่างน้อย ๓ ประเด็น  แล้วจัดทำโครงร่างรายงาน ดำเนินการศึกษา รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และเสนอผลการศึกษา

(๔) วิทยานิพนธ์

๘๐๐ ๒๐๐      วิทยานิพนธ์                         ๓๖      หน่วยกิต

Dissertation

เป็นโครงการศึกษาวิจัยเฉพาะบุคคลที่มีเนื้อหาตามลักษณะวิชาที่กำหนดไว้ในหลักสูตร