องค์ประกอบที่ ๕ หลักสูตร การเรียนการสอน การประเมินผู้เรียน

                    องค์ประกอบที่ ๕ เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการ ๓ ด้านที่สำคัญ คือ สาระของรายวิชาในหลักสูตร การวางระบบผู้สอนและกระบวนการเรียนการสอน การประเมินผู้เรียน ระบบประกันคุณภาพในการดำเนินการหลักสูตรตามตัวบ่งชี้ ๕.๑, ๕.๒ และ ๕.๓  มีแนวปฏิบัติที่ดีและเทคนิคการจัดทำรายงานการประกันคุณภาพการศึกษาภายใน ระดับหลักสูตร ดังนี้

                   

๕.๑ สาระของรายวิชาในหลักสูตร

                    สาระของรายวิชาในหลักสูตร เป็นการอธิบายกระบวนการหรือแสดงผลการดำเนินงานเกี่ยวกับหลักคิดในการออกแบบหลักสูตร การปรับปรุงหลักสูตรให้ทันสมัย การพิจารณาอนุมัติหัวข้อวิทยานิพนธ์และการค้นคว้าอิสระในระดับบัณฑิตศึกษา  ต้องเน้นการพัฒนาทักษะด้านการวิจัยและการเรียนรู้ด้วยตนเอง ในการประเมินเพื่อให้ทราบว่าอยู่ในระดับคะแนนใด ให้พิจารณาในภาพรวมของผลการดำเนินงานทั้งหมดที่ทำให้หลักสูตรมีความทันสมัย สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงานและความต้องการของประเทศอย่างไร มีแนวปฏิบัติที่ดี ดังนี้

แนวปฏิบัติที่ดีเอกสารและหลักฐานกระบวนการ
มีข้อเสนอแนะในการรายงานผลการดำเนินงาน      ๑. ประกาศคณะกรรมการการอุดมศึกษา เรื่อง แนวทางการปฏิบัติตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๒ (ฉบับที่ ๒), พ.ศ.๒๕๕๔ (ฉบับที่ ๓), พ.ศ. ๒๕๕๘C
       ให้อธิบายกระบวนการหรือแสดงผลการดำเนินงานในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับ (๑) หลักคิดในการออกแบบหลักสูตร ข้อมูลที่ใช้ในการพัฒนาหลักสูตรและวัตถุประสงค์ของหลักสูตร (๒) การปรับปรุงหลักสูตรให้ทันสมัยตามความก้าวหน้าในศาสตร์สาขานั้นๆ (๓) การพิจารณาอนุมัติหัวข้อวิทยานิพนธ์และการค้นคว้าอิสระในระดับบัณฑิตศึกษา (๔) สำหรับหลักสูตรบัณฑิตศึกษาต้องเน้นการพัฒนาทักษะด้านการวิจัยและการเรียนรู้ด้วยตนเอง     ๒. หนังสือสภาวิชาการการพิจารณาเห็นชอบและสภามหามหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ได้พิจารณาอนุมัติ ในคราวประชุมครั้งที่ …/…. เมื่อวันที่ …. เดือน ….. พ.ศ. …. และจะปรับปรุงหลักสูตรตามรอบระยะเวลา ๕ ปี ในปีการศึกษา ๒๕๕๙ โดยคณะกรรมการประเมินหลักสูตรของมหาวิทยาลัยกำหนดวิธีการประเมินหลักสูตรในรูปการวิจัย พร้อมทั้งจัดทำคู่มือการประเมินหลักสูตรสำหรับทุกส่วนจัดการศึกษาเพื่อใช้ดำเนินการประเมินหลักสูตรที่เปิดสอนC
       หลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษาต้องเน้นการพัฒนาทักษะด้านการวิจัยและการเรียนรู้ด้วยตนเองในการรายงานการดำเนินงานตามตัวบ่งชี้นี้ ให้อธิบายกระบวนการออกแบบหลักสูตร และสาระรายวิชาในหลักสูตร การปรับปรุงหลักสูตรให้ทันสมัยตามความก้าวหน้าในศาสตร์สาขานั้นๆ เพื่อให้ทราบว่าอยู่ในระดับคะแนนใด ให้พิจารณาในภาพรวมของผลการดำเนินงาน ทั้งหมดที่ทำให้หลักสูตรมีความทันสมัย สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงานและความต้องการของประเทศหรือไม่ การตีความกรณีหลักสูตรมีความทันสมัยและสอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงานหรือไม่ ควรดูที่เนื้อหาสาระรายวิชาที่เปิดสอนว่าทันสมัย เหมาะสมกับความเปลี่ยนแปลงของโลกหรือไม่      ๓. หนังสือรับทราบหลักสูตร…. จากสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษาสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษาที่ ศธ……/… แจ้งรับทราบการให้ความเห็นชอบหลักสูตรC
       แม้ทุกหลักสูตรที่สถาบันการศึกษาเปิดให้บริการต้องผ่านการรับรองจากสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา และมีการปรับปรุงทุก ๕ ปี แต่ผู้บริหารต้องรับผิดชอบในการควบคุมกำกับการจัดทำรายวิชาต่างๆ ให้มีเนื้อหาที่ทันสมัย ก้าวทันความก้าวหน้าทางวิทยาการที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา มีการบริหารจัดการ การเปิดรายวิชาต่างๆ ทั้งวิชาบังคับและวิชาเลือก ที่เน้นนิสิตเป็นสำคัญ โดยสนองความต้องการของนิสิตและตลาดแรงงาน  มีแนวปฏิบัติที่ดี ดังนี้     ๔. คำสั่งแต่งตั้งการควบคุมกำกับการจัดทำรายวิชาต่างๆ ให้มีเนื้อหาที่ทันสมัย ก้าวทันความก้าวหน้าทางวิทยาการที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา 
     ๑. มีระบบมีกลไก     ๕. คำสั่งแต่งตั้งการบริหารจัดการ การเปิดรายวิชาต่างๆ ทั้งวิชาบังคับและวิชาเลือก ที่เน้นนิสิตเป็นสำคัญ โดยสนองความต้องการของนิสิตและตลาดแรงงาน P
     ๒. มีการนำระบบกลไกไปสู่การปฏิบัติ/ดำเนินงาน     ๖. คำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการพิจารณาแผนการจัดการศึกษาตามรายละเอียดหลักสูตร…สาขาวิชา…ตามแบ มคอ.๒ ปีการศึกษา ………  P
     ๓. มีการประเมินกระบวนการ     ๗. คำสั่งแต่งตั้งการจัดทำแผนพัฒนาหลักสูตร.. สาขาวิชา…P
     ๔. มีการปรับปรุง/พัฒนากระบวนการจากผลการประเมิน      ๘. แผนการจัดการศึกษาตามรายละเอียดของหลักสูตร…. สาขาวิชา… ตามแบบ มคอ. ๒     P
     ๕. มีผลจากการปรับปรุงเห็นชัดเป็นรูปธรรม     ๙. มคอ.๒ หลักสูตร สาขาวิชา…. ปีการศึกษาC
     โดยที่หลักสูตรต้องแต่งตั้งคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ และคณะกรรมการจัดทำรายงานวิจัยประเมินหลักสูตรตามรอบอายุของหลักสูตร เพื่อให้ได้ข้อเสนอเชิงนโยบายหรือข้อเสนอแนะในการปรับปรุงหลักสูตรเพื่อได้หลักสูตรที่ทันสมัย      ๑๐. รายงานผลหลักสูตรที่ผ่านการรับรองจากสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษาที่มีการปรับปรุงทุก ๕ ปี C
       ๑๑. แผนปฏิบัติการบริหารหลักสูตร….. สาขาวิชา…..  P
      ๑๒. รายงานผลการพัฒนาทักษะด้านการวิจัยและการเรียนรู้ด้วยตนเองในการรายงานการดำเนินงานตามตัวบ่งชี้นี้ (หลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา)C
      ๑๓. รายงานผลการกระบวนการออกแบบหลักสูตรและสาระรายวิชาในหลักสูตร C
      ๑๔. รายงานผลการปรับปรุงหลักสูตรให้ทันสมัยตามความก้าวหน้าในศาสตร์สาขานั้นๆ สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงานและความต้องการของประเทศC
       ๑๕. รายงานผลการประเมินจุดแข็ง/จุดอ่อนเพื่อการปรับปรุงหลักสูตรC
       ๑๖. รายงานผลการประเมินการบริหารจัดการอาจารย์ประจำหลักสูตร (๓ ปี ต่อเนื่อง)A
       ๑๗. รายงานผลการนำระบบกลไกไปสู่การปฏิบัติA
       ๑๘. รายงานผลการประเมินกระบวนการA
      ๑๙. รายงานผลการปรับปรุงและพัฒนากระบวนการจากผลการประเมินA
      ๒๐. รายงานผลจากการปรับปรุงเห็นได้ชัดอย่างเป็นรูปธรรมA
                   

๕.๒ การวางระบบผู้สอนและกระบวนการจัดการเรียนการสอน

                    การวางระบบผู้สอนและกระบวนการจัดการเรียนการสอน เป็นการกระบวนการอธิบายผลการดำเนินงานในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการพิจารณากำหนดผู้สอน การกำกับ ติดตาม และตรวจสอบการจัดทำ มคอ.3, มคอ.4 การจัดการเรียนการสอนที่มีการบูรณาการกับพันธกิจต่างๆ เน้นที่การเกิดผลสัมฤทธิ์ต่อการเรียนรู้ของนิสิต เกิดผลการเรียนรู้บรรลุตามเป้าหมาย ในการรายงานผลการดำเนินงานตามตัวบ่งชี้นี้ ให้อธิบายกระบวนการหรือแสดงผลการดำเนินงาน มีแนวปฏิบัติที่ดี ดังนี้

แนวปฏิบัติที่ดีเอกสารและหลักฐานกระบวนการ
ข้อเสนอแนะในการรายงานผลการดำเนินงาน      ๑. คำสั่งแต่งตั้งกรรมการกำกับ ติดตาม และตรวจสอบการจัดทำ มคอ.๓ รายวิชาพื้นฐานทั่วไป/หมวดวิชาบาลีเสริม/แกนพระพุทธศาสนา/วิชาเอก/วิชาเลือกเสรี หลักสูตร….. สาขาวิชาP
           ให้อธิบายกระบวนการหรือแสดงผลการดำเนินงานในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการพิจารณากำหนดผู้สอน การกำกับ ติดตาม และตรวจสอบการจัดทำ มคอ.3 และ มคอ.4 การจัดการเรียนการสอนที่มีการฝึกปฏิบัติในระดับปริญญาตรี การจัดเรียนการสอนในระดับปริญญาตรีที่มีการบูรณาการกับพันธกิจต่างๆ การแต่งตั้งอาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์และการค้นคว้าอิสระในระดับบัณฑิตศึกษา ที่มีความเชี่ยวชาญสอดคล้องหรือสัมพันธ์กับหัวข้อวิทยานิพนธ์ การควบคุมกำกับจำนวนนิสิตต่ออาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์และการค้นคว้าอิสระให้เป็นไปตามเกณฑ์ การช่วยเหลือ กำกับ ติดตาม ในการทำวิทยานิพนธ์และการค้นคว้าอิสระและการตีพิมพ์ผลงานในระดับบัณฑิตศึกษา     ๒. คำสั่งแต่งตั้งกรรมการกำกับกระบวนการเรียนการสอนหลักสูตร… สาขาวิชา.. ปีการศึกษา …..P
      การพิจารณาภาพรวมผลการดำเนินงานทั้งหมด ที่ทำให้กระบวนการจัดการเรียนการสอนตอบสนองความแตกต่างของผู้เรียน การจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ก่อให้เกิดผลการเรียนรู้บรรลุตามเป้าหมาย มีแนวปฏิบัติที่ดี ดังนี้     ๓. คำสั่งแต่งตั้งการกำหนดรายวิชาที่เปิดสอนและกำหนดผู้สอนหลักสูตรP
     ๑.  มีระบบมีกลไก     ๔. คำสั่งแต่งตั้งกรรมการการพิจารณากำหนดผู้สอน ควบคุมกำกับกระบวนการจัดการเรียนการสอนและการประเมินนิสิตหลักสูตร… สาขาวิชา…. ปีการศึกษา …P
     ๒. มีการนำระบบกลไกไปสู่การปฏิบัติ/ดำเนินงาน     ๕. คำแต่งตั้งกรรมการกำกับกระบวนการเรียนการสอนหลักสูตร….. สาขาวิชา.P
     ๓. มีการประเมินกระบวนการ     ๖. คำสั่งแต่งตั้งกรรมการ  บูรณาการพันธกิจต่าง ๆ กับการเรียนการสอนหลักสูตร….. สาขาวิชาP
     ๔. มีการปรับปรุง/พัฒนากระบวนการจากผลการประเมิน     ๗.  คำสั่งแต่งตั้งกรรมการกำกับ ติดตาม และตรวจสอบการจัดทำ มคอ.๓ รายวิชาพื้นฐานทั่วไป/หมวดวิชาบาลีเสริม/แกนพระพุทธศาสนา/วิชาเอกพระพุทธศาสนา/วิชาเลือกเสรี หลักสูตร….. สาขาวิชาP
     ๕. มีผลจากการปรับปรุงเห็นชัดเป็นรูปธรรม      ๘ คำสั่งแต่งตั้งกรรมการบูรณาการพันธกิจต่าง ๆ กับการเรียนการสอนหลักสูตร… สาขาวิชา…..        P
     ๖. มีแนวทางปฏิบัติที่ดี โดยมีหลักฐานเชิงประจักษ์ยืนยันและกรรมการผู้ตรวจประเมินสามารถให้เหตุผลอธิบายการเป็นแนวปฏิบัติที่ดีได้ชัดเจน     ๙.  รายงานผลการประเมินการบริหารจัดการอาจารย์ประจำหลักสูตรC
        โดยที่หลักสูตรต้องมีการประชุมปรึกษาหารือเพื่อกำหนดอาจารย์ผู้สอนตามความเชี่ยวชาญของอาจารย์ กำหนดแนวปฏิบัติในการกำกับติดตามและตรวจสอบการจัดทำ มคอ.๓ และ มคอ.๕ และมอบหมายให้อาจารย์ประจำหลักสูตรจัดการเรียนการสอนให้มีการบูรณาการกับงานวิจัย การบริการวิชาการ และทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องเกี่ยวกับ       ๑๐. รายงานผลการสอดแทรกศิลปะและวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ในกระบวนการเรียนการสอนและส่งผลต่อการเรียนรู้ของนิสิตหลักสูตร….. สาขาวิชา…..  C
        ๑. การบูรณาการเน้นที่การเกิดผลสัมฤทธิ์ต่อการเรียนรู้ของนิสิต โดยไม่จำเป็นต้องทำทั้งรายวิชา หรือทุกรายวิชา      ๑๑. รายงานผลการควบคุมกำกับกระบวนการจัดการเรียนการสอนและการประเมินนิสิตหลักสูตร…..สาขาวิชา.. C
        ๒. การบูรณาการกับการวิจัยควรมีลักษณะการสอดแทรกกระบวนการวิจัยลงไปในหัวข้อวิชาต่างๆ ไม่ใช่การเปิดสอนรายวิชาวิจัยหรือต้องให้นิสิตทำวิจัย ทั้งนี้เพื่อให้นิสิตได้เรียนรู้กระบวนการวิจัย     ๑๒. รายงานผลการติดตาม มคอ.๓ หลักสูตร….. สาขาวิชา….. ภาคเรียนที่ …/……  C
       ๓. การบูรณาการกับการบริการวิชาการทางสังคมไม่จำเป็นต้องเป็นโครงการเดียวกับที่อยู่ในแผนบริการทางวิชาการของสถาบันอุดมศึกษา         แต่ให้ดูเจตนารมณ์ว่าเกิดผลการเรียนรู้บรรลุตามเป้าหมาย       ๑๓. รายงานผลการกำหนดรายวิชาที่เปิดสอนและกำหนดผู้สอนหลักสูตร….. สาขาวิชา. C
       ๑๔. รายงานผลการพิจารณากำหนดอาจารย์บรรยายประจำหลักสูตร…. สาขาวิชา…C
       ๑๕. รายงานผลการนำกระบวนการบริการทางวิชาการเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการเรียนการสอนและส่งผลต่อการเรียนรู้ของนิสิตหลักสูตร….. สาขาวิชาC
      ๑๖. รายงานผลการนำกระบวนการวิจัยมาใช้ในการเรียนการสอนและส่งผลต่อการเรียนรู้ของนิสิตหลักสูตร… สาขาวิชา.. C
      ๑๗. รายงานผลการพิจารณารับรอง มคอ.๓ หลักสูตร….. สาขาวิชา… ภาคเรียนที่ ๑/……  C
       ๑๘. รายงานผลการพิจารณารับรอง มคอ.๓ หลักสูตร…..สาขาวิชา… ภาคเรียนที่ ๒/…. จำนวน ….. รายวิชาC
       ๑๙. รายงานผลการพิจารณารับรอง SAR หลักสูตร.. สาขาวิชาC
       ๒๐. รายงานผลการสอดแทรกศิลปะและวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ในกระบวนการเรียนการสอนและส่งผลต่อการเรียนรู้ของนิสิตหลักสูตร….. สาขาวิชา….ปีการศึกษา …….  C
        ๒๑. รายงานผลการนำกระบวนการบริการทางวิชาการเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการเรียนการสอนและส่งผลต่อการเรียนรู้ของนิสิตหลักสูตร….สาขาวิชา….  A
      ๒๒. รายงานผลการจัดการเรียนการสอนที่มีการบูรณาการกับพันธกิจต่างๆC
       ๒๓. รายงานผลการพิจารณาผลการประเมินอาจารย์หลักสูตร….. สาขาวิชา…  ปีการศึกษา ……A
      ๒๔. รายงานผลการประเมินกระบวนการซึ่งเกิดผลสัมฤทธิ์ต่อการเรียนรู้ของนิสิตจนทำให้การเรียนรู้บรรลุตามเป้าหมายA
      ๒๕. รายงานผลการปรับปรุง/พัฒนากระบวนการจากผลการประเมินA
      ๒๖. รายงานผลจากการปรับปรุงเห็นชัดเป็นรูปธรรมA
     ๒๗. รายงานผลการดำเนินงานที่โดดเด่นจากหลักฐานเชิงประจักษ์ยืนยัน จนสามารถให้เหตุผลอธิบายว่าเป็นผลการดำเนินงานที่โดดเด่นอย่างแท้จริงหรือได้รับรางวัลระดับชาติหรือนานาชาติA
                   

๕.๓ การประเมินผู้เรียน

                    การประเมินผู้เรียน เป็นการอธิบายกระบวนการประเมินผลการเรียนรู้ตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ การตรวจสอบการประเมินผลการเรียนรู้ของนิสิต การกำกับ การประเมิน การจัดการเรียนการสอนและประเมินหลักสูตร (มคอ.5, มคอ.6 และ มคอ.7) ในรายงานการดำเนินงานตามตัวบ่งชี้นี้ ให้อธิบายกระบวนการหรือแสดงผลการดำเนินงานในประเด็นที่เกี่ยวข้อง มีแนวปฏิบัติที่ดี ดังนี้

แนวปฏิบัติเอกสารและหลักฐานกระบวนการ
มีข้อเสนอแนะในการรายงานผลการดำเนินงาน        ๑. คำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการพัฒนา/ปรับปรุงการจัดการเรียนการสอน กลยุทธ์การสอน หรือการประเมินผลการเรียนรู้หลักสูตร….สาขาวิชา…. (จากผลการประเมินการดำเนินงานที่รายงานใน SAR ปีการศึกษาที่ผ่านมา)P
     ในรายงานการดำเนินงานตามตัวบ่งชี้นี้ ให้อธิบายกระบวนการหรือแสดงผลการดำเนินงานในประเด็นที่เกี่ยวข้อง (๑) การประเมินผลการเรียนรู้ตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ (๒) การตรวจสอบการประเมินผลการเรียนรู้ของนิสิต (๓) การกำกับการประเมินการจัดการเรียนการสอนและประเมินหลักสูตร (มคอ.๕, มคอ.๖ มคอ. ๗) (๔) การประเมินวิทยานิพนธ์ และการค้นคว้าอิสระในระดับบัณฑิตศึกษา         ๒. คำสั่งแต่งตั้งกรรมการทวนสอบผลสัมฤทธิ์ของนิสิตหลักสูตร….. สาขาวิชา…(ตามมาตรฐานผลการเรียนรู้ใน มคอ.๓ อย่างน้อยร้อยละ ๒๕ ของรายวิชาที่เปิดสอนในแต่ละปีการศึกษา)P
      ในการประเมินเพื่อพิจารณาในภาพรวมของผลการดำเนินงาน ทั้งหมดที่สะท้อนสภาพจริงด้วยวิธีการหรือเครื่องมือประเมินที่เชื่อถือได้ ให้ข้อมูลที่ช่วยให้ผู้สอนและผู้เรียนมีแนวทางในการปรับปรุงพัฒนาการเรียนการสอน มีแนวปฏิบัติที่ดี ดังนี้      ๓. การพิจารณารายชื่อนิสิตผู้มีสิทธิสอบปลายภาค หลักสูตร…C
     ๑. มีระบบมีกลไก      ๔. การพิจารณารับรองข้อสอบหลักสูตร…C
     ๒. มีการนำระบบกลไกไปสู่การปฏิบัติ/ดำเนินงาน     ๕.รายงานผลการจัดทำแผนพัฒนาระดับหลักสูตร…..สาขาวิชา… ปีงบประมาณ พ.ศ. …… – …… ( ๕ ปี)C
     ๓. มีการประเมินกระบวนการ     ๖. รายงานผลการประเมินความพึงพอใจของนิสิตปีสุดท้ายต่อคุณภาพหลักสูตร….. สาขาวิชา…..  C
     ๔. มีการปรับปรุง/พัฒนากระบวนการจากผลการประเมิน      ๗. รายงานผลการประเมินความพึงพอใจของบัณฑิตต่อคุณภาพหลักสูตร… สาขาวิชา…. ปีการศึกษา …C
     ๕. มีผลจากการปรับปรุงเห็นชัดเป็นรูปธรรม      ๘. รายงานผลการพัฒนา/ปรับปรุงการจัดการเรียนการสอน กลยุทธ์การสอนหรือการประเมินผลการเรียนรู้หลักสูตร….. สาขาวิชา….. (จากผลการประเมินการดำเนินงานใน SAR)C
     ๖. มีแนวทางปฏิบัติที่ดี เช่น การกำหนดปฏิทินของมหาวิทยาลัยการส่ง มคอ.ตามข้อกำหนดของ TQF มีข้อคิดเห็นในการพัฒนา ควรมีการร่วมกันพัฒนา มคอ.3 ในรายวิชาที่มีผู้รับผิดชอบหลายท่าน โดยมีหลักฐานเชิงประจักษ์ยืนยัน และกรรมการผู้ตรวจประเมินสามารถให้เหตุผลอธิบายการเป็นแนวปฏิบัติที่ดีได้ชัดเจน      ๙. รายงานผลการประเมินความพึงพอใจแบบสอบถามความพึงพอใจของผู้ใช้บัณฑิตต่อการปฏิบัติงานและอัตลักษณ์ของนิสิตหลักสูตร….สาขาวิชา…..ที่สำเร็จการศึกษา C
         โดยที่หลักสูตรต้องดำเนินการประชุมเพื่อรับรองมาตรฐานข้อสอบให้เป็นไปตามกรอบเวลา กำหนดรายวิชาที่ต้องทวนสอบผลสัมฤทธิ์ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒๕ ของวิชาที่เปิดสอนทั้งหมดในแต่ละภาคการศึกษา การตรวจสอบการประเมินผลการเรียนรู้ของนิสิต  และการกำกับการประเมินการจัดการเรียนการสอนและประเมินหลักสูตร (มคอ.5 มคอ.6 และ มคอ.7)        ๑๐. รายงานผลกระบวนการประเมินผลการเรียนรู้ตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ C
        ๑๑. รายงานผลการตรวจสอบการประเมินผลการเรียนรู้ของนิสิต C
        ๑๒. รายงานผลการกำกับการประเมินการจัดการเรียนการสอนและประเมินหลักสูตร (มคอ.5, มคอ.6 และ มคอ.7C
        ๑๓. รายงานผลประเมินความพึงพอใจของนิสิตปีสุดท้ายต่อคุณภาพหลักสูตร….. สาขาวิชา…..  C
       ๑๔. รายงานผลประเมินความพึงพอใจของบัณฑิตต่อคุณภาพหลักสูตรพุทธ… สาขาวิชา…C
        ๑๕. รายงานผลการทวนสอบผลสัมฤทธิ์ของนิสิตตามมาตรฐานผลการเรียนรู้หลักสูตร… สาขาวิชา…          (ที่กำหนดใน มคอ.๓ อย่างน้อยร้อยละ ๒๕ ของรายวิชาที่เปิดสอน)A
         ๑๖. รายงานผลการพัฒนาและปรับปรุงการจัดการเรียนการสอน           กลยุทธ์การสอน หรือการประเมินผลการเรียนรู้หลักสูตร….. สาขาวิชา….. จากผลการประเมินการดำเนินงาน A
        ๑๗. รายงานผลจากการปรับปรุงเห็นชัดเป็นรูปธรรมA
       ๑๘. รายงานผลการดำเนินงานที่โดดเด่นจากหลักฐานเชิงประจักษ์ยืนยัน จนสามารถให้เหตุผลอธิบายว่าเป็นผลการดำเนินงานที่โดดเด่นอย่างแท้จริงหรือได้รับรางวัลระดับชาติหรือนานาชาติA
                   

๕.๔ การดำเนินงานหลักสูตรตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ

                    การดำเนินงานหลักสูตรตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ เป็นการอธิบายผลลัพธ์ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ผลการดำเนินงาน เพื่อการประกันคุณภาพหลักสูตรและการเรียนการสอนตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติข้อที่ ๑ – ๕ ที่ใช้ผลการดำเนินงานจากองค์ประกอบที่ ๑ ตัวบ่งชี้ที่ ๑.๑ ข้อ ๑๒ มีผลการดำเนินงานตามตัวบ่งชี้การดำเนินงานตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาที่ปรากฏในหลักสูตร (มคอ.๒) หมวดที่ ๗ ข้อ ๗ ที่หลักสูตรแต่ละหลักสูตรดำเนินงานได้ในแต่ละปีการศึกษา อาจารย์ประจำหลักสูตรต้องเป็นผู้รายงานผลการดำเนินงานประจำปีในแบบรายงานผลการดำเนินการหลักสูตรตามแบบ มคอ. ๗ มีแนวปฏิบัติที่ดี ดังนี้

แนวปฏิบัติที่ดีเอกสารและหลักฐานกระบวนการ
ข้อเสนอแนะในการดำเนินงาน               ๑. หลักสูตร…..บัณฑิต สาขาวิชา … มีการประชุมเพื่อการวางแผนหลักสูตร การติดตามการดำเนินงานหลักสูตร การทบทวนการดำเนินงานหลักสูตร วางแผนติดตามและทบทวนการดำเนินงานหลักสูตร ไม่ควรต่ำกว่า ๔ ครั้งC
   ผลการดำเนินงานของหลักสูตร หมายถึง ร้อยละของผลการดำเนินงานตามตัวบ่งชี้การดำเนินงานตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา ใน มคอ.๒ หมวดที่ ๗ ข้อ ๗ ที่หลักสูตรแต่ละหลักสูตรดำเนินงานได้ในแต่ละปีการศึกษา อาจารย์ประจำหลักสูตรจะเป็นผู้รายงานผลการดำเนินงานประจำปีในแบบรายงานผลการดำเนินการหลักสูตร (มคอ. ๗) มีระบบและกลไก ดังนี้       ๒. รายงานผลรายวิชา มคอ. ๒ หลักสูตรC
        ๑. อาจารย์ประจำหลักสูตรอย่างน้อย    ร้อยละ ๘๐ มีส่วนร่วมในการดำเนินงานหลักสูตร      ๓. รายงานผลรายวิชา มคอ. ๓ และ มคอ.๕ หลักสูตรA
        ๒. มีรายละเอียดของหลักสูตรตามแบบ มคอ. ๒ ที่สอดคล้องกับกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ และ มคอ. ๑ สาขาวิชา……..      ๔. รายงานผลการดำเนินงานของรายวิชา และรายงานผลการดำเนินงานตามแบบ มคอ. ๕C
         ๓. มีรายละเอียดของรายวิชา และรายละเอียดของประสบการณ์ภาคสนาม (ถ้ามี) ตามแบบ มคอ. ๓ และ มคอ. ๔ อย่างน้อยก่อนการเปิดสอนในแต่ละภาคการศึกษาให้ครบทุกรายวิชา      ๕. รายงานผลการดำเนินการของหลักสูตร ตามแบบรายงานภายใน ๖๐ วัน หลังสิ้นสุดปีการศึกษาC
        ๔. จัดทำรายงานผลการดำเนินงานของรายวิชา และรายงานผลการดำเนินงานตามแบบ มคอ. ๕ และ มคอ.๖ ภายใน ๓๐ วัน หลังสิ้นสุดภาคการศึกษาที่เปิดสอนให้ครบทุกรายวิชา      ๖. รายงานผลการทวนสอบผลสัมฤทธิ์ของนิสิตตามมาตรฐานผลการเรียนรู้หลักสูตร….. สาขาวิชา…..    ที่กำหนดใน มคอ.๓ อย่างน้อยร้อยละ ๒๕ ของรายวิชาที่เปิดสอน C
         ๕. จัดทำรายงานผลการดำเนินการของหลักสูตร ตามแบบ มคอ. ๗ ภายใน ๖๐ วัน หลังสิ้นสุดปีการศึกษา     ๗. รายงานผลการพัฒนา/ปรับปรุง การจัดการเรียนการสอน กลยุทธ์การสอน หรือการประเมินผลการเรียนรู้ จากผลการประเมินการดำเนินงานที่รายงานการประเมินคุณภาพการศึกษาปีที่แล้วC
        ๖. มีการทบทวนผลสัมฤทธิ์ของนิสิตตามมาตรฐานผลการเรียนรู้ที่กำหนดใน มคอ. ๓ อย่างน้อยร้อยละ ๒๕ ของรายวิชาที่เปิดสอนในแต่ละปีการศึกษา    ๘. รายงานผลอาจารย์ประจำหลักสูตรได้รับการปฐมนิเทศ หรือคำแนะนำด้านการจัดการเรียนการสอนC
        ๗. มีการพัฒนา/ปรับปรุง การจัดการเรียนการสอน กลยุทธ์การสอน หรือการประเมินผลการเรียนรู้ จากผลการประเมินการดำเนินงานที่รายงานใน มคอ. ๗ ปีที่แล้ว     ๙. รายงานผลอาจารย์ประจำหลักสูตรได้รับการพัฒนาทางวิชาการหรือวิชาชีพC
       ๘. อาจารย์ใหม่ (ถ้ามี) ทุกคนได้รับการปฐมนิเทศ หรือคำแนะนำด้านการจัดการเรียนการสอน    ๑๐. รายงานผลบุคลากรสนับสนุนการเรียนการสอน ได้รับการพัฒนาวิชาการหรือวิชาชีพC
       ๙. อาจารย์ประจำหลักสูตรทุกคนได้รับการพัฒนาทางวิชาการ และ/หรือวิชาชีพ อย่างน้อยปีละครั้ง    ๑๑. รายงานผลความพึงพอใจของนิสิตปีสุดท้ายต่อคุณภาพหลักสูตรC
      ๑๐. จำนวนบุคลากรสนับสนุนการเรียนการสอน (ถ้ามี) ได้รับการพัฒนาวิชาการ และ/หรือวิชาชีพไม่น้อยกว่าร้อยละ ๕๐ ต่อปี    ๑๒. รายงานผลการประเมินความพึงพอใจแบบสอบถามความพึงพอใจของผู้ใช้บัณฑิตต่อการปฏิบัติงานและ                อัตลักษณ์ของนิสิตหลักสูตรC
      ๑๑. ระดับความพึงพอใจของนิสิตปีสุดท้าย/บัณฑิตใหม่ ที่มีต่อคุณภาพหลักสูตร เฉลี่ยไม่น้อยกว่า ๓.๕ จากคะแนนเต็ม ๕  
      ๑๒. ระดับความพึงพอใจของผู้ใช้บัณฑิตที่มีต่อบัณฑิตใหม่ เฉลี่ยไม่น้อยกว่า ๓.๕ จากคะแนนเต็ม ๕  
         โดยที่หลักสูตรต้องจัดประชุมอาจารย์ประจำหลักสูตรอย่างน้อยภาคการศึกษาละ ๓ ครั้ง เพื่อกำกับติดตาม มคอ.๒ มคอ.๓ มคอ.๕ และ มคอ.๗ ให้เป็นไปตามกรอบเวลาและได้มาตรฐานการเกณฑ์ สกอ. มีรายงานการประชุมหลักสูตรที่มีการรับรองและกำกับมาตรฐานการดำเนินงานหลักสูตรตามตัวบ่งชี้ครบทั้ง ๑๒ ข้อใน มคอ. ๒  
                    ผลการดำเนินงานหลักสูตรตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ ให้มีรายงานการทวนผลสัมฤทธิ์รายวิชา และแบบประเมินความพึงพอใจของนิสิตปีสุดท้ายต่อคุณภาพหลักสูตร (ปค.๐๗ หลักสูตรระดับปริญญาตรี) และแบบประเมินความพึงพอใจของบัณฑิตต่อคุณภาพหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา (ปค.๐๘ หลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา)           ที่มา :  ฤดี แสงเดือนฉาย, แนวทางการพัฒนางาน เรื่อง การจัดทำรายงานการประเมินตนเอง (SAR) ระดับหลักสูตรของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น, (กลุ่มงานวิจัยและคุณภาพการศึกษา สำนักวิชาการ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น ๒๕๖๒), หน้า ๑๐๑ – ๑๑๑.